Tư vấn ngay: 1800 1032 (Miễn cước)
Giỏ hàng
Cát căn hay còn được gọi là sắn dây, là dược liệu quen thuộc được sử dụng trong nhiều bài thuốc Đông Y. Vậy cụ thể cát căn có tác dụng gì, chữa bệnh gì? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết hơn trong bài viết dưới đây.
Cát căn dược liên quen thuộc trong dân gian với tên gọi thân thuộc “bột sắn dây”
Tên thường gọi: cát căn
Tên gọi khác: sắn dây, cam cát căn, bạch cát, phấn cát
Tên khoa học: Pueraria thomsonii Benth
Tên dược học: Radix Puerariae
Đặc điểm
Thuộc loại thực vật dây leo, rễ cây sẽ phát triển thành củ, chắc, to, nhiều bột. Thân và lá được bao phủ bởi lớp lông mịn, lá hình trứng mọc so le, chiều dài lá từ 7 - 15cm. Lá có 3 chét, lá ở giữa to hơn so với 2 lá còn lại.
Hoa mọc màu xanh lơ, tím mọc theo từng chùm, có mùi thơm nhẹ. Quả dài màu vàng nâu có lớp lông phủ bên ngoài, giữa quả có các hạt.
Thời điểm ra hoa của cây thường vào tháng 9 - tháng 10, mùa quả sẽ từ tháng 11 - tháng 12 hàng năm.
Củ rễ là bộ phận thường được sử dụng làm thuốc ở cây cát căn, bên cạnh đó hoa cũng bộ phận được sử dụng trong đông y gọi là cát hoa.
Phân bố
Từ xưa cát căn là dược liệu mọc hoang được tìm thấy nhiều ở suối, ven rừng với độ cao trên 2000m. Phân bố nhiều tại Trung Quốc, Việt Nam, Triều Tiên, Nhật Bản, Thái Lan, Lào, Campuchia….
Hiện nay chúng được tìm thấy nhiều hơn ở các quốc gia Đông Nam Á phổ biến nhất là Trung Quốc, Lào. Tại nước ta cây được trồng nhiều ở vùng đồng bằng, vùng núi cây ưa sáng có thể phát triển ở nhiều khí hậu cũng như loại đất khác nhau.
Thành phần hóa học
Củ rễ cây có chứa isoflavon (daidzin, puerarin, daidzein), puerosid A, puerosid B, glucosid.
Cát căn dược liệu mang đến nhiều lợi ích khác nhau tốt cho sức khỏe
Theo nghiên cứu, cát căn dược liệu mang đến nhiều công dụng hiệu quả trong cả đông y và tây y:
Trong y học cổ truyền, cát căn có vị ngọt, mát, tính bình được quy vào 3 kinh tỳ, vị, phế có tác dụng giải cơ, tân sinh chỉ khát.
Chủ trị:
Xét theo tính dược lý, cát căn có công dụng:
Cát căn mang đến công dụng giải nhiệt mùa hè cực hiệu quả
Theo kinh nghiệm dân gian truyền lại, cát căn thường được sử dụng trong các bài thuốc sau:
Bài thuốc hạ sốt, giảm đau
Chuẩn bị các dược liệu gồm cát căn, bạch chỉ, địa liền với liều lượng như nhau. Chế các nguyên liệu trên thành viên hoàn mỗi viên sẽ chứa 0,12g cát căn, 0,03g củ địa liền, 0,1g bạch chỉ.
Lưu ý: uống mỗi ngày từ 2 - 3 lần mỗi lần uống tương ứng với 2 - 3 viên.
Bài thuốc dành cho trẻ em gặp tình trạng mọc sởi không đều
Chuẩn bị:
Sắc thuốc lấy nước uống hàng ngày, mỗi ngày 1 thang để bệnh sớm khỏi.
Bài thuốc cho người bị cứng cổ, miệng khát, sợ ra gió hoặc cơ thể không có mồ hôi
Chuẩn bị:
Bài thuốc chữa viêm đại tràng, lỵ kèm sốt
Chuẩn bị: cát căn, hoàng liên, hoàng cầm, cam thảo với liều lượng là như nhau
Cách thực hiện đơn giản người bệnh chỉ cần rửa sạch dược liệu, điều chế thành cao rồi làm thành từng viên hoàn với khối lượng chỉ 0,6g. Uống ngày 3 lần mỗi lần tối đa 3 - 4 viên.
Bài thuốc dành cho người bị tổn thương về gân
Để thực hiện bài thuốc này người bệnh chỉ cần chuẩn bị cát căn tươi giã lấy nước uống trực tiếp còn phần bã đem đắp lên vị trí đau nhức.
Bài thuốc cho người bị cao huyết áp
Chuẩn bị:
Cách thực hiện:
Hình ảnh cây cát căn (sắn dây) trong thực tế
Bài thuốc chữa ngộ độc rượu
Ngộ độc rượu kèm theo các triệu chứng nôn ra máu, sốt, tiểu ra máu, tỳ vị hư tổn có thể thực hiện bài thuốc với cát căn như sau:
Chuẩn bị:
Cách thực hiện: Sơ chế, tán các dược liệu thành bột mịn rồi làm thành từng viên hoàn. Mỗi lần uống thuốc chỉ uống tối đa 3g.
Bài thuốc chữa sốt nóng, thương hàn, nhức đầu, mạch hồng
Chuẩn bị:
Cách thực hiện:
Bài thuốc chữa nôn khan kéo dài nhiều ngày
Người bệnh chuẩn bị củ cát căn sống, rửa sạch, dã nát lấy nước uống nước đó sẽ sớm cải thiện bệnh.
Bài thuốc chữa viêm ruột cấp tính
Chuẩn bị:
Cách thực hiện: Sắc lấy nước uống hết trong ngày, mỗi ngày uống 1 thang
Bài thuốc chữa bệnh sởi
Chuẩn bị:
Sắc dược liệu lấy thuốc uống trong ngày mỗi ngày uống 1 thang.
Bài thuốc chữa nhức đầu, mạo cảm, mất ngủ, đau mắt
Chuẩn bị:
Sắc thuốc lấy nước uống trong ngày mỗi ngày uống 1 thang để bệnh sớm được cải thiện.
Bài thuốc dành cho người bị tiểu đường
Chuẩn bị:
Cách thực hiện: Sắc toàn bộ dược liệu lấy thuốc uống. Chia để thành 2 - 3 lần uống trong ngày.
Củ cát căn bộ phận làm thuốc quen thuộc trong đông y
Dù mang đến nhiều công dụng chữa bệnh nhưng để nâng cao hiệu quả trong quá trình dùng dược liệu này người bệnh cần lưu ý:
Cát căn vị thuốc nam mang tới nhiều lợi ích tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên nó vẫn gây tác dụng phụ nếu người bệnh lạm dụng quá nhiều hoặc dùng sai cách, vì thế để đảm bảo an toàn trước khi dùng làm thuốc chữa bệnh tốt nhất bệnh nhân nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc lương y để được chỉ định và tư vấn về liều lượng phù hợp.
Xem thêm: