Dược Thái Minh

Tư vấn ngay: 1800 1032 (Miễn cước)

0

Giỏ hàng

Giỏ hàng của bạn đang trống

Đẳng sâm có tác dụng gì? 4 Cách dùng & 7+ lưu ý quan trọng

Thẩm định bởi:

Dược sĩ Nguyễn Mạnh Chiến

Chuyên khoa: Dược lâm sàng

Đẳng sâm là vị thuốc quý, giúp bồi bổ cơ thể, tăng cường sức khỏe tương tự nhân sâm. Tuy nhiên, so với nhân sâm, đẳng sâm vẫn còn khá xa lạ với nhiều người. Vì thế, bài viết này sẽ giúp bạn khám phá những công dụng tiềm ẩn của đẳng sâm, từ đó hiểu rõ hơn về công dụng và cách sử dụng hiệu quả loại thảo dược quý này.

Tìm hiểu khái quát về vị thuốc đẳng sâm

Tìm hiểu khái quát về vị thuốc đẳng sâm

Giới thiệu về cây đẳng sâm: Đặc điểm, phân bổ

Đẳng sâm tên khoa học: Codonopsis sp), thuộc họ Hoa chuông, có nguồn gốc từ các nước Đông Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên,... Ở Việt Nam, cây đẳng sâm còn được gọi theo nhiều tên khác nhau như: sâm ngọc linh, hồng đảng sâm, sâm rừng, đảng sâm.

Đẳng sâm là cây thân thảo, leo bằng thân quấn, sống lâu năm, có thể dài trên 1 - 2m. Lá đẳng sâm mọc đối xứng, hình trứng thuôn, mép nguyên, có lông nhung, mặt dưới màu trắng xám. Hoa mọc ở nách lá, màu xanh nhạt, hình chuông. Quả hình nang, chứa nhiều hạt nhỏ.

Bộ phận thường được dùng làm thuốc là rễ. Rễ đẳng sâm hình trụ dài, đường kính 1,5 - 2,5cm, ít phân nhánh, đầu rễ phình to, sần sùi.

Hình ảnh cây đẳng sâm

Hình ảnh cây đẳng sâm

Đẳng sâm dược điển chứa nhiều saponin, polysaccharide, acid amin, tinh dầu,... Do đó, giá đẳng sâm tươi trên thị trường hiện nay có thể dao động từ 100.000 - 500.000 đồng/kg, tùy thuộc vào nhiều yếu tố như: nguồn gốc, nơi bán, chất lượng.

Đẳng sâm có tác dụng gì?

Theo Y học cổ truyền, đẳng sâm tính vị quy kinh, tỳ, phế, có công dụng bổ trung, ích khí, dưỡng huyết. Nhờ đó, đẳng sâm thường được sử dụng để trị mệt mỏi, suy nhược, ăn kém đại tiện lỏng.

Theo Y học hiện đại, các thành phần trong cây đẳng sâm có công dụng tăng cường hệ miễn dịch, làm đẹp da, hỗ trợ điều trị ung thư, bệnh tiểu đường, hen suyễn,... Cụ thể:

Tăng cường hệ miễn dịch

Cây đẳng sâm có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch nhờ polysaccharide và saponin. Hai hoạt chất này có khả năng kích thích sản xuất tế bào miễn dịch như bạch cầu, tế bào lympho,... Từ đó, giúp cơ thể chống lại các gốc tự do và được bảo vệ khỏi các tác nhân gây hại.

Chống lão hóa, làm đẹp da

Đẳng sâm chứa nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu cho da như vitamin A, C, E, B2,... giúp da sáng khỏe, mịn màng. Ngoài ra, các thành phần chống oxy hóa trong dược liệu đẳng sâm cũng giúp bảo vệ da khỏi tác hại của tia UV và các gốc tự do, làm chậm quá trình lão hóa da.

Cây đẳng sâm có tác dụng làm đẹp da

Cây đẳng sâm có tác dụng làm đẹp da

Hỗ trợ điều trị ung thư

Một số nghiên cứu in vitro (trên tế bào) và in vivo (trên động vật) cho thấy, thành phần trong đẳng sâm có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư. Tuy nhiên, cần thêm nhiều nghiên cứu lâm sàng để đánh giá hiệu quả và tính an toàn của đẳng sâm trong điều trị ung thư.

Hỗ trợ điều trị hen suyễn

Đẳng sâm được cho là có thể hỗ trợ điều trị các bệnh về phổi, hen suyễn chủ yếu do các tính chất dược lý của nó. Cụ thể, nhờ tính kháng viêm, đẳng sâm giúp làm giảm viêm nhiễm trong đường hô hấp, từ đó cải thiện triệu chứng của các bệnh như hen suyễn.

Góp phần cải thiện các bệnh tim mạch, huyết áp cao

Công dụng của đẳng sâm còn được thể hiện thông qua khả năng tăng cường sức co bóp của cơ tim, cải thiện lưu thông máu, giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Ngoài ra, đẳng sâm còn có thể giúp cải thiện các triệu chứng của bệnh tim mạch như: khó thở, mệt mỏi, hồi hộp, mất ngủ, hạ huyết áp nhẹ và giúp ổn định huyết áp.

Đẳng sâm giúp giảm thiểu tình trạng choáng váng, ngất xỉu

Đẳng sâm giúp giảm thiểu tình trạng choáng váng, ngất xỉu

Hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường

Đẳng sâm có thể giúp ổn định mức đường huyết trong cơ thể, ngăn chặn các biến động đột ngột của đường huyết sau khi ăn. Điều này có thể giúp kiểm soát bệnh tiểu đường và giảm nguy cơ các biến chứng liên quan đến đường huyết không ổn định.

Cải thiện hệ tuần hoàn 

Sử dụng đẳng sâm thường xuyên cũng góp phần giúp bảo vệ hệ tuần hoàn trước sự tấn công của các cholesterol xấu. Nhờ vậy giảm đi nguy cơ mắc bệnh xơ vữa động mạch hay máu nhiễm mỡ. 

Song song với đó, Đẳng sâm chứa nhiều vitamin và khoáng chất, đặc biệt là sắt, giúp tăng cường sản xuất hồng cầu. Hồng cầu giúp vận chuyển oxy và dinh dưỡng đến các tế bào, giúp khí huyết lưu thông tốt hơn.

Tác dụng phụ của đẳng sâm

Đẳng sâm là một loại thảo dược quý có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu sử dụng không đúng cách, hoặc dùng quá liều trong thời gian dài sẽ dẫn đến một số tác dụng phụ như sau:

  • Đau bụng
  • Buồn nôn
  • Nôn mửa
  • Tiêu chảy
  • Khó ngủ
  • Ngủ không ngon giấc
  • Nổi mẩn ngứa
  • Khô da
  • Phù nề

Tác dụng phụ của đẳng sâm thường không nghiêm trọng, tuy nhiên, chúng có thể gây ra nhiều khó chịu cho người sử dụng.

Nên thận trọng trong quá trình sử dụng vị thuốc đẳng sâm

Nên thận trọng trong quá trình sử dụng vị thuốc đẳng sâm

Cách dùng đẳng sâm khô

Có nhiều cách sử dụng đẳng sâm khô, bao gồm:

Sắc thuốc

Đẳng sâm khô được sử dụng để sắc thuốc chữa nhiều bệnh khác nhau như: suy nhược cơ thể, thiếu máu, mất ngủ, tiêu chảy,...

Cách sắc thuốc đẳng sâm:

  • Bước 1: Rửa sạch khoảng 10g đẳng sâm khô.
  • Bước 2: Cho đẳng sâm vào ấm sắc cùng với các vị thuốc khác (nếu có).
  • Bước 3: Thêm nước vào và sắc lấy nước uống.

Ngâm rượu

Như nhiều loại dược liệu khác, đẳng sâm thường được dùng để ngâm rượu. Vậy, rượu đẳng sâm có tác dụng gì? Thực tế, tác dụng của đẳng sâm ngâm rượu là bồi bổ sức khỏe, tăng cường sinh lực cho cả nam lẫn nữ.

Cách ngâm rượu với đẳng sâm:

  • Bước 1: Rửa sạch đẳng sâm khô.
  • Bước 2: Cho đẳng sâm vào bình thủy tinh.
  • Bước 3: Thêm rượu vào theo tỷ lệ 1kg đẳng sâm/5 lít rượu.
  • Bước 4: Đậy kín bình và ngâm trong khoảng 3-6 tháng.

Đẳng sâm ngâm rượu giúp bồi bổ sức khỏe

Đẳng sâm ngâm rượu giúp bồi bổ sức khỏe

Hầm canh

Canh đẳng sâm vừa giúp bồi bổ sức khỏe, vừa tăng cường sức đề kháng hiệu quả.

Cách hầm canh đẳng sâm:

  • Bước 1: Rửa sạch đẳng sâm khô.
  • Bước 2: Cho đẳng sâm vào nồi hầm cùng với các nguyên liệu khác như gà, chim, thịt bò,...
  • Bước 3: Hầm trong khoảng 1-2 tiếng.

Pha trà

Đẳng sâm khô pha trà có công dụng bồi bổ sức khỏe, cải thiện trí nhớ và làm đẹp da nhanh chóng.

Cách pha trà đẳng sâm:

  • Bước 1: Rửa sạch, thái mỏng đẳng sâm khô.
  • Bước 2: Cho đẳng sâm vào ấm trà.
  • Bước 3: Thêm nước nóng vào và hãm trong khoảng 5-10 phút.

Các bài thuốc sử dụng đẳng sâm

Bài thuốc bồi bổ sức khỏe cho người cao tuổi, mới ốm dậy:

  • Chuẩn bị: 40g đẳng sâm, 12g đương quy, 12g long nhãn, 12g ngưu tất.
  • Thực hiện: Rửa sạch các nguyên liệu rồi sắc thuốc để uống sau bữa ăn.

Bài thuốc cải thiện hệ tiêu hóa:

  • Chuẩn bị: 30g đẳng sâm, 30g bạch truật, 30g thăng ma, 30g sài hồ, 30g cam thảo, 100g hoàng kỳ, 30g trần bì, 12g đại táo, 12g gừng tươi, 2g đương quy.
  • Thực hiện: Làm sạch nguyên liệu, sắc lấy nước uống 2 lần/ngày, sau ăn. Hoặc, tán nhỏ các vị thuốc trên thành bột, sau đó hòa 18g với nước ấm mỗi khi sử dụng.

Bài thuốc chữa mệt mỏi, kém ăn:

  • Chuẩn bị: 8g bạch phục linh, 12g bạch truật, 4g cam thảo, 16g đẳng sâm.
  • Thực hiện: Đem sắc các vị thuốc này lấy nước uống hàng ngày. Hoặc, tán nhỏ các vị thuốc trên thành bột, sau đó hòa 20g với nước ấm mỗi khi sử dụng.

Bài thuốc dân gian từ đẳng sâm dược điển

Bài thuốc dân gian từ đẳng sâm dược điển

Lưu ý khi sử dụng đẳng sâm

Trong quá trình sử dụng đẳng sâm dược liệu, bạn cần lưu ý một số điều quan trọng sau:

  • Liều dùng đẳng sâm được khuyến cáo là khoảng từ 9g đến 12g (sắc uống). Không nên dùng quá 63g đẳng sâm/ngày.
  • Hạn chế dùng đẳng sâm chung với cây lê lô hoặc với các vị thuốc thuộc họ hắc.
  • Không nên sử dụng đẳng sâm như phương pháp điều trị chính.
  • Kiên trì sử dụng trong thời gian dài mới đem lại hiệu quả.
  • Cần kết hợp sử dụng vị thuốc cùng chế độ ăn uống, luyện tập và nghỉ ngơi đảm bảo khoa học, hợp lý.
  • Đảm bảo mua được dược liệu ở cơ sở uy tín, chứng minh được nguồn gốc, chất lượng sản phẩm.

Ai không nên dùng đẳng sâm?

Phụ nữ mang thai, cho con bú, trẻ em dưới 1 tuổi không nên dùng đẳng sâm. Ngoài ra, người bị rối loạn đông máu hoặc đang dùng thuốc trào ngược dạ dày nên tránh sử dụng đẳng sâm.

Ai nên dùng đẳng sâm?

Đẳng sâm nên dùng cho những người vừa ốm dậy, hệ tiêu hóa bất ổn, kém ăn, không thấy ngon miệng khi ăn, chất lượng giấc ngủ kém. Hoặc, người hay phải đối mặt với căng thẳng, áp lực, có mong muốn được bồi bổ sức khỏe đều nên sử dụng đẳng sâm.

Nếu ghi nhờ dị ứng hoặc gặp bất kỳ tác dụng phụ nào sau khi dùng đẳng sâm, hãy ngừng sử dụng và tham khảo ý kiến bác sĩ ngay lập tức!

||Tham khảo bài viết khác

Cập nhật lúc: 2024/04/02