Dược Thái Minh

Tư vấn ngay: 1800 1032 (Miễn cước)

0

Giỏ hàng

Giỏ hàng của bạn đang trống

Một dược là gì? Đặc điểm, tác dụng dược lý và ứng dụng trong điều trị bệnh

Thẩm định bởi:

Dược sĩ Lại Văn Việt

Chuyên khoa: Dược lâm sàng, Công nghiệp dược

Một dược là một loại dược liệu được sử dụng để điều trị nhiều bệnh lý khác nhau. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu Một dược là gì cũng như cách sử dụng của nó. Trong bài viết sau đây, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu kỹ hơn về loại dược liệu này.

Một dược - dược liệu quý trong điều trị bệnhMột dược - dược liệu quý trong điều trị bệnh

Cây Một dược là gì?

  • Tên gọi khác: Mạt dược, mộc dược
  • Tên khoa học: Commiphora Myrrha( Nees), Engl.)
  • Họ: Trám (Burseraceae)

Vị thuốc Một dược (Mộc dược)Vị thuốc Một dược (Mộc dược)

Đặc điểm sinh thái

  • Một dược là cây gỗ mọc thành bụi nhỏ, có chiều cao khoảng 3m, được phân thành nhiều nhánh, vỏ thân sần sùi, có màu xám nhạt.
  • Cành non mọc thẳng góc ra từ thân chính và có gai nhọn phân nhánh ở đỉnh.
  • Lá cây kép lông chim với chỉ 3 lá chét, mọc cách nhau. Các phiến lá có màu xanh, hình bầu dục, đỉnh tròn. Lá chét ở giữa sẽ lớn hơn 2 lá chén còn lại, 2 lá này thường sẽ rụng sớm. 
  • Hoa nhỏ, đơn tính, có màu trắng hoặc vàng nhạt, được mọc ở nách lá. 
  • Quả hạch hình trứng có chiều dài từ 1 - 2cm, khi chín có màu nâu.

Khu vực phân bố

Chi Một dược thường mọc hoang ở những vùng nhiệt đới, đặc biệt là ở hai bên bờ biển Hồng Hải và bán đảo Arabian. Ở nước ta, hiện chưa tìm thấy loại dược liệu này mà chủ yếu là nhập khẩu từ các nước khác.

Hình ảnh cây Một dược được trồng ở các vùng nhiệt đớiHình ảnh cây Một dược được trồng ở các vùng nhiệt đới

Thu hái và chế biến

Thời điểm thu hoạch Một dược thường từ tháng 7 - 9 là tốt nhất. Lúc này, lượng Một dược nhiều và có chất lượng tốt. Qua năm sau, từ tháng 1 - 3 là có thể thu hoạch lại. Cách thu hoạch chính là rạch một vết lên vỏ cây, nhựa cây sẽ từ vết nứt tự nhiên ở vỏ cây chảy ra. Thông thường, nếu muốn tăng khối lượng nhựa, người ta sẽ rạch sâu hơn vào vỏ thân và cành to.

Khu thu nhựa về, họ sẽ tiến hành nhặt bỏ các tạp chất còn bám vào phần nhựa rồi tán thành bột cùng với Đăng tâm hoặc sao qua rồi mới tán thành bột mịn. Ngoài ra, vị thuốc Một dược còn có thể bào chế bằng cách cho thêm ít rượu vào cùng Một dược rồi nghiền nát rồi đem phơi khô hoặc nghiền tán với bột nếp.

Thành phần hoá học

Trong Một dược có chứa rất nhiều thành phần hoá học có thể kể đến như:

  • Tinh dầu, các hợp chất Furano sesquiterpen, trong đó có hỗn hợpFuranoeudesma-1,3-diene và Lindestrene tạo mùi thơm đặc biệt.
  • Các axit Heerabomyrrholic, Commiphoric, Commiphorinic.
  • Các thành phần pinen, dipenten, m-cresol, ergenol, aldehyd cinnamic, aldehyd cumin.

Tác dụng dược lý của Một dược

Theo Y học cổ truyền

Một dược có tác dụng gì? Một dược có vị đắng, tính bình, được quy vào 3 kinh, tâm, can, tỳ với tác dụng hoạt huyết, khứ ứ, tiêu sưng, chỉ thống, sinh cơ, thông kinh, giúp hỗ trợ trị kinh bế, thống kinh, đau thượng vị, sưng đau do sang chấn, nhọt độc sưng đau, đau cột sống, đau xương khớp, đục thuỷ tinh thể, sưng do trĩ. 

Cây Một dược có tác dụng gì đối với sức khỏeCây Một dược có tác dụng gì đối với sức khỏe

Theo Y học hiện đại

Các hoạt chất có trong vị thuốc Một dược đem lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, bao gồm:

  • Tác dụng trị hen, cảm lạnh: Một vài nghiên cứu cho thấy, Một dược có tiềm năng trong việc điều trị hen, cảm lạnh và ung thư biểu mô mũi họng. Bên cạnh đó, theo thử nghiệm lâm sàng ở chuột nhắt trắng béo phì đái tháo đường tuýp 2, các cao chiết ether dầu hoả từ gồm nhựa cây Một dược thể hiện hoạt tính hạ glucose huyết tương đương với metformin, một loại thuốc điều trị đái tháo đường phổ biến.
  • Tác dụng trên tế bào ung thư: Cao methanol của nhựa Một dược có chứa hoạt tính chống bám dính tế bào trên dòng tế bào ung thư A549. Cũng như một furanosesquiterpenoid phân lập từ nhựa Một dược thể hiện hoạt tính độc tế bào yếu đối với dòng tế bào u vú MCF-7 trong thử nghiệm nuôi cấy.
  • Tác dụng chống oxy hóa: Trong nghiên cứu về hoạt chất chống oxy hóa cho thấy cao chiết Một dược có thể làm giảm sự sản sinh anion superoxyd 45%. Đồng thời, cũng làm tăng khả năng sống của tế bào bị phơi nhiễm với hydroperoxyd với tỷ lệ 28%.

Liều lượng - Cách dùng

  • Liều lượng: Mộc dược hay Một dược chỉ nên dùng từ 3 - 10g mỗi ngày, có thể chỉ dùng riêng Một dược hoặc kết hợp với các vị thuốc khác, tuỳ thuộc và từng bài thuốc chữa bệnh.
  • Cách dùng: Lấy Một dược và các vị thuốc khác đem tán thành bột mịn, có thể thêm một ít mật rồi vo thành viên. Mỗi ngày uống chung với nước nóng hoặc rượu nóng. Ngoài ra, còn có thể dùng Một dược để đắp lên các vết thương.

Một số bài thuốc chữa bệnh từ Một dược

Trị thấp khớp cấp do sưng đau các khớp

Nguyên liệu:

  • Một dược, nhũ hương, xuyên ô, quế chi, khương hoạt, phòng phong, bào sơn giáp, kỳ xà chế mỗi vị 10g
  • 3g tế tân
  • 3g ma hoàng
  • 4 con ngô công

Cách thực hiện:

  • Đem hết dược liệu trên (trừ Một dược nhũ hương) cho vào ấm.
  • Đổ nước vào và sắc thành nước thuốc.
  • Cho Một dược và nhũ hương tán thành bột, cho vào nước sắc khi nóng cho tan và uống.

Cũng vì khả năng giảm đau xương khớp hiệu quả, cùng kết hợp với các thảo dược hỗ trợ tương tự, một dược là môt trong những thành phần không thể thiếu của An Kiện Vương, Thực phẩm bảo vệ sức khỏe giúp tăng khả năng hồi phục khớp và làm chậm quá trình thoái hoá xương khớp.

Có thể bạn quan tâm

TPBVSK An Kiện Vương

168.000đ

Hộp 20 viên

*Hộp 80 viên 578.000đ (tiết kiệm 46k)

5.0 / 99 đánh giá

Trị đau dạ dày, phụ nữ bế kinh, đau bụng kinh

Cách 1: Nguyên liệu:

  • 5g Một dược
  • 10g diên hồ sách
  • 6g hương phụ
  • 6g ngũ linh chi

Cách thực hiện: 

  • Lấy hết nguyên liệu tán thành bột mịn rồi trộn đều.
  • Mỗi lần sử dụng 8 - 10g với nước ấm.
  • Ngày dùng 2 - 3 lần.

Cách 2: Nguyên liệu:

  • Một dược, hồng hoa mỗi vị 5g
  • Đương quy, diên hồ sách mỗi vị 10g

Cách thực hiện:

  • Lấy dược liệu đem tán thành bột mịn.
  • Mỗi lần dùng 6 - 10g với nước ấm.
  • Sử dụng 2 lần mỗi ngày để đạt hiệu quả.

Trị ung nhọt sưng đau

Nguyên liệu: 

  • Một dược, nhũ hương mỗi vị 5g
  • 0,1g xạ hương
  • 3g hùng hoàng

Cách thực hiện:

  • Lấy hết nguyên liệu chế hoàn.
  • Mỗi lần uống 3 - 6g.

Trị đau cơ, đau xương khớp

Nguyên liệu:

  • Nhũ hương, Một dược, lưu hoàng mỗi vị 10g
  • Xuyên khung, bạch chỉ mỗi vị 30g

Cách thực hiện: 

  • Đem tất cả tán thành bột mịn rồi trộn đều.
  • Cho hết vào túi vải và trải thành lớp mỏng 3mm rồi buộc chặt miệng túi.
  • Đặt túi thuốc lên vùng bị đau.
  • Phía trên túi thuốc, bạn đặt chườm cám nóng hoặc muối nóng.
  • Sức nóng từ cám hoặc muối sẽ thấm vào gói thuốc làm giảm đau rõ rệt.

Làm sạch mủ, sinh cơ vết thương, mụn nhọt

Nguyên liệu: Một dược, nhũ hương mỗi vị 10g

Cách thực hiện:

  • Lấy dược liệu nghiền thành bột mịn.
  • Đổ thêm rượu làm hồ rồi đắp ngoài da.

Trị lipit huyết cao

Nguyên liệu: Một dược

Cách thực hiện:

  • Lấy một lượng Một dược vừa đủ tán thành bột mịn.
  • Hoàn thành từng viên với trọng lượng 0,1g.
  • Dùng mỗi ngày 2 - 3 viên với nước ấm.
  • Mỗi ngày uống 3 lần.

Trị các vết thương bầm tím do bị đau nhức gân, xương

Nguyên liệu:

  • Một dược
  • Xuyên khung
  • Nhũ hương
  • Xuyên tiêu
  • Đương quy
  • Xích thược

Cách thực hiện:

  • Lấy mỗi loại dược liệu một lượng nhất định tán thành bột mịn.
  • Cho thêm một ít sáp ong rồi hoàn thành viên với kích thước hạt ngô đồng.
  • Mỗi lần sử dụng 10g cùng với nước.

Lưu ý khi sử dụng Một dược

Một dược là loại dược liệu quý có tác dụng chữa bệnh hiệu quả. Tuy nhiên, để tránh xảy ra các tác dụng phụ không mong muốn trong quá trình sử dụng, bạn cần lưu ý một vài điều sau đây:

  • Trước khi sử dụng Một dược điều trị bệnh, bạn cần tham khảo ý kiến của bác sĩ, chuyên gia, thầy thuốc.
  • Không dùng dược liệu Một dược cho các đối tượng có dấu hiệu bị dị ứng hoặc mẫn cảm với  một số thành phần có trong Một dược.
  • Tuyệt đối không dùng Một dược cho phụ nữ mang thai để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé.
  • Đối với các bệnh nhân bị dạ dày, cần cẩn trọng khi sử dụng Một dược.
  • Phụ nữ sau sinh, bệnh nhân bị ung nhọt đã vỡ bọc nước không nên dùng dược liệu này.
  • Không nên kết hợp Một dược cùng với các vị thuốc khác để tránh chất gôm nhựa cản trở sự hòa tan của các hoạt chất trong các vị thuốc. 

Bài viết trên đây của Dược Thái Minh là những chia sẻ về vị thuốc Một dược mà chúng tôi muốn gửi đến bạn đọc. Hy vọng rằng, những thông tin này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về dược liệu này để có thể áp dụng một cách hiệu quả nhất.

Cập nhật lúc: 2024/07/02

Thông tin trên website duocthaiminh.vn chỉ mang tính chất tra cứu, tham khảo. Quý khách vui lòng không tự ý áp dụng mà không có chỉ định của bác sĩ. Dược phẩm Thái Minh sẽ không chịu trách nhiệm cho những trường hợp tự ý sử dụng thông tin này.

Các sản phẩm liên quan

TPBVSK Khương Thảo Đan Gold

180.000đ

Hộp 30 viên

*Hộp 120 viên 628.000đ (tiết kiệm 92k)

5.0 / 1997 đánh giá

TPBVSK An Kiện Vương

168.000đ

Hộp 20 viên

*Hộp 80 viên 578.000đ (tiết kiệm 46k)

5.0 / 99 đánh giá

TPBVSK Dưỡng Khớp Thái Minh

170.000đ

Hộp 20 viên

4.8 / 4 đánh giá