Dược Thái Minh

Tư vấn ngay: 1800 1032 (Miễn cước)

0

Giỏ hàng

Giỏ hàng của bạn đang trống

Nhục thung dung - Vị thuốc hữu hiệu cho phái mạnh

Thẩm định bởi:

Tiến sĩ Phạm Hà Thanh Tùng

Chuyên khoa: Đa khoa, dược liệu, dược cổ truyền

Nhục thung dung từ lâu đã được coi là một vị thuốc quen thuộc trong nền y học cổ truyền Việt Nam. Chúng được sử dụng để hỗ trợ điều trị các vấn đề liên quan đến tăng cường sức khỏe sinh lý nam giới, tiêu hóa, chậm lão hóa, tăng tuổi thọ,...Vậy để có thể hiểu rõ hơn về loài cây này, hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Tổng quan về nhục thung dung

Nhục thung dung vốn được mệnh danh là “nhân sâm sa mạc” bởi sức sống mãnh liệt của nó trên các vùng sa mạc khô cằn và những giá trị tuyệt vời mà nó mang lại.

Nhục thung dung là gì? 

Nhục thung dung có tên khoa học là Herba cistanches, thuộc họ Orobranh Ceae. Cây này hay còn được gọi với các tên khác như Thung dung, nhục tùng dung, đại vân, hắc tư lệch, địa tinh, tung dung, kim duẩn,…Đây là một trong những vị thuốc đã được liệt vào dược liệu quý trong việc bổ thận tráng dương cổ và xuất hiện trong bộ sách y khoa cổ nhất - “Thần nông bản thảo” từ hơn 2000 năm trước.

Đặc điểm thực vật

Nhục thung dung là loài cây thân thảo thấp, sống ký sinh trên một thân cây chủ khác, chúng chọn những thân cây chủ có rễ khỏe, xuyên sâu vào lòng đất của sa mạc để hút nước. Vào mùa xuân, nhục thung dung mọc nhô lên cao khỏi mặt đất, nhìn giống như cái chày đầu hơi nhọn, thân phủ một lớp vàng mịn như nhung.

Thân nhục thung dung mọng nước, có màu nâu sẫm hoặc đen, chiều cao khoảng 15-30cm, nhưng cũng có cây lên tới cả mét, sống chủ yếu trong đất cát và đá, hình dạng như thảo mộc dạng bụi. Thân thường hình trụ, thẳng và rỗng, nhẵn hoặc có những vết gồ ghề.

Rễ nhục thung dung phát triển dưới đất, ký sinh trên rễ của cây chủ. Rễ có chức năng hút nước và chất dinh dưỡng từ cây chủ để nuôi dưỡng thân cây. Rễ thường được dùng làm thuốc. Những cây có củ to, mềm, chứa nhiều dầu, bề ngoài nhẵn, màu đen thường có chất lượng tốt. 

Hình ảnh cây nhục thung dungHình ảnh cây nhục thung dung

Lá nhục thung dung thường rất nhỏ và biến thành vảy, mọc xen kẽ trên thân cây. Màu của lá là nâu đậm hoặc đen, giống như màu của thân cây. Lá thường không có chất diệp lục, thể hiện rõ tính chất ký sinh của cây. Tuy nhiên, loài cây này ít có lá hoặc không có lá hoàn toàn, bởi vì nó phụ thuộc vào cây chủ để lấy chất dinh dưỡng từ môi trường.

Hoa đơn giản và độc đáo, thường có màu vàng hoặc tím nhạt, kích thước lớn và có hình dạng như quả chuông xẻ 5 cánh. Hoa có nhiều nhị và nhụy trong bông. Cây phát triển mạnh vào mùa xuân, ra hoa vào tháng 5 và 6.

Thành phần hóa học 

Nhục thung dung chứa nhiều thành phần hóa học quý, đóng vai trò quan trọng trong các tác dụng dược lý của nó. Dưới đây là một số thành phần hóa học chính có trong nhục thung dung:

  • Phenylethanoid Glycosides: Có tác dụng chống oxy hóa, chống viêm, bảo vệ gan và thần kinh.
  • Iridoids: Các hợp chất iridoid có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm, và giảm đau.
  • Polysaccharides: Có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch, chống oxy hóa, và cải thiện sức khỏe đường tiêu hóa.
  • Lignans: Lignans có tác dụng chống oxy hóa, chống viêm, và có thể có tác dụng chống ung thư.
  • Alkaloids: Các alkaloid có thể có tác dụng kích thích hệ thần kinh trung ương và cải thiện chức năng tình dục.
  • Steroids: Có tác dụng kháng viêm và tăng cường sức khỏe tổng thể.
  • Flavonoids: Có tác dụng chống oxy hóa, chống viêm và bảo vệ mạch máu.
  • Vitamin và khoáng chất: Nhục thung dung còn chứa một số vitamin và khoáng chất thiết yếu giúp tăng cường sức khỏe.

Phân bố và thu hái

Nhục thung dung dễ dàng tìm thấy ở nhiều nơi như Trung Quốc, Nhật Bản,...Ở Việt Nam thì thường mọc ở các tỉnh phía bắc như Hoà Bình, Lào Cai, Lai Châu,...

Bộ phận được sử dụng làm dược liệu là rễ nhục thung dung, được thu hái vào mùa xuân hoặc đầu mùa thu, nhất là tháng 3 - 5 hàng năm - đây là thời điểm lý tưởng để thu hoạch củ dược liệu. Khi sử dụng cần rửa sạch, để ráo nước và thái mỏng. Cần bảo quản dược liệu này ở nơi khô thoáng, nghiêm cấm sử dụng khi đã bị ẩm mốc.

Thời điểm thu hái nhục thu dung rơi vào mùa xuân hoặc thuThời điểm thu hái nhục thu dung rơi vào mùa xuân hoặc thu

Nhục thung dung có tác dụng gì?

Nhục thung dung là một loại thảo dược quý trong y học cổ truyền với nhiều tác dụng có lợi cho sức khỏe. Dưới đây là một số tác dụng chính của nhục thung dung:

Tăng cường sinh lực và cải thiện sinh lý

Đặc biệt là ở nam giới, nó giúp cải thiện chức năng sinh lý, tăng cường khả năng tình dục và điều trị các chứng liệt dương, xuất tinh sớm.

Bổ thận, tráng dương

Cây này thường được sử dụng để hỗ trợ chức năng thận, giúp bổ thận, tráng dương, giúp duy trì sức khỏe tổng quát và sinh lý.

Chống mệt mỏi và tăng cường sức đề kháng

Nhục thung dung giúp giảm mệt mỏi, tăng cường sức đề kháng và bồi bổ cơ thể. Nó cũng có tác dụng nâng cao năng lượng và cải thiện tình trạng suy nhược cơ thể.

Tác dụng nhuận tràng và chống táo bón

Với các hợp chất có tác dụng nhuận tràng, nhục thung dung giúp điều trị táo bón và cải thiện chức năng tiêu hóa.

Nhục thung dung có nhiều công dung với sức khỏeNhục thung dung có nhiều công dung với sức khỏe

Chống viêm và chống oxy hóa

Nhục thung dung chứa các hợp chất có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa, giúp bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây hại và cải thiện sức khỏe tổng quát.

Bảo vệ gan

Các nghiên cứu cho thấy nhục thung dung có tác dụng bảo vệ gan, giúp chống lại các tổn thương gan do các yếu tố gây hại.

Tăng cường trí nhớ và chức năng não bộ

Nhục thung dung có thể giúp cải thiện trí nhớ và tăng cường chức năng não bộ, đặc biệt là ở người cao tuổi. Với công dụng tuyệt vời trong hỗ trợ cải thiện trí nhớ và tăng cường chức năng não bộ, nhục thung dung đã trở thành một trong những thành phần chính của Viên uống bổ não Headown giúp giảm đau đầu, chóng mặt, giảm thiểu các triệu chứng của hội chứng tiền đình do thiểu năng tuần hoàn não.

Giảm đau nhức cơ xương khớp và hỗ trợ tái tạo xương

Nhục thung dung chứa các hợp chất có tác dụng chống viêm, giúp giảm sưng và đau nhức trong các bệnh lý cơ xương khớp như viêm khớp, thoái hóa khớp, kích thích sự phát triển tế bào xương.

Cách ngâm rượu nhục thung dung

Nhục thung dung có thể kết hợp cùng các loại dược liệu khác nhau để ngâm cùng rượu, mang lại công hiệu tối đa nhất. Nhục thung dung ngâm rượu có tác dụng bổ thận, tráng dương, tăng cường sinh lý, bồi bổ khí huyết. Tùy theo sở thích của từng người mà chọn lựa sao cho phù hợp.

Ngâm rượu nhục thung dung trị xuất tinh sớm

Nguyên liệu: 100g Nhục thung dung, 100g toả dương, 50g long cốt, 50g tang phiêu liêu, 25g phục linh, 3 lít rượu trắng 40 độ, bình thuỷ tinh nắp đậy.

Cách ngâm:

  • Rửa sạch các nguyên liệu rồi để ráo nước.
  • Tráng qua các nguyên liệu bằng rượu rồi cho vào bình, đổ hết rượu vào.
  • Đậy kín nắp, ngâm trong 15 ngày là có thể sử dụng được.

Ngâm rượu nhục thung dung chữa vô sinh ở nam giới

Nguyên liệu: Nhục thung dung 30g, nhân sâm 15g, hải mã 10g, thục địa hoàng 15g, lộc nhung thái nhỏ 10g, 1 lít rượu trắng 40 độ, bình nắp đậy.

Cách ngâm: 

  • Đem rửa sạch các nguyên liệu, để khô ráo nước.
  • Có thể thái nhỏ thuốc để dễ ngâm hơn.
  • Dùng rượu tráng qua các nguyên liệu một lượt rồi cho vào bình.
  • Đổ đầy rượu, đậy kín nắp, ngâm trong 1 tháng là có thể uống.

Nhục thung dung ngâm rượu có tác dụng cho cả nam giới và nữ giớiNhục thung dung ngâm rượu có tác dụng cho cả nam giới và nữ giới

Rượu nhục thung dung chữa vô sinh ở nữ giới

Nguyên liệu: Nhục thung dung 50g, ích mẫu 30g, xuyên khung 30g, tiên liên tỷ 30g, đương quy 30g, xích thược 25g, 2 lít rượu trắng 40 độ, bình nắp đậy.

Cách ngâm:

  • Rửa sạch các nguyên liệu, để cho ráo nước.
  • Tráng qua một lượt các nguyên liệu bằng rượu rồi cho hết vào bình.
  • Đổ hết rượu vào, đậy nắp, ngâm trong 15 ngày là có thể dùng được.

Cách ngâm rượu nhục thung dung bổ thận

Nguyên liệu: Nhục thung dung 1kg, 500g các loại bao gồm sâm câu, dâm dương hoắc và sơn thù dù, 15 lít rượu trắng 40 độ, bình nắp đậy.

Cách ngâm:

  • Đem các nguyên liệu đi rửa sạch, để ráo nước.
  • Bỏ các nguyên liệu vào bình, rót đầy rượu và đậy kín nắp.
  • Ngâm trong khoảng 1 tháng là có thể đem ra uống.

Một số bài thuốc từ nhục thung dung

Ngoài việc dùng nhục thung dung để ngâm rượu thì bạn cũng có thể áp dụng trong một số bài thuốc. Ví dụ như:

Trị liệt dương do thận hư, lưng gối đầu lạnh

Nguyên liệu: Nhục thung dung 15g, Xà sàng tử 12g, Viễn chí 6g, Đỗ trọng, Phụ tử, Phòng phong mỗi loại 12g, Ba kích thiên 10g.

Cách dùng: Đem tất cả nguyên liệu trên tán mịn, hòa với mật ong làm thành viên hoàn 5g. Mỗi lần dùng 1-3 viên, 2 lần mỗi ngày kèm với rượu ấm hoặc nước muối nhạt, ấm.

Trị táo bón ở người lớn tuổi do khí huyết hư

Nguyên liệu: Nhục thung dung 24g, Ma nhân 12g, Trầm hương 2g 

Cách dùng: Đem nguyên liệu mang đi tán thành bột mịn, trộn cùng với mật ong làm thành viên hoàn. Mỗi lần dùng 12 – 20g, ngày 2 lần.

Bài thuốc từ nhục thung dung Bài thuốc từ nhục thung dung 

Trị suy nhược thần kinh

Nguyên liệu: Nhục thung dung 10g, Phục linh 6g, Thỏ ty tử 8g, Thạch xương bồ 4g.

Cách dùng: Cho nguyên liệu vào siêu thuốc cùng 600ml nước, sắc đến khi còn 200ml, chia thành 3 lần uống trong ngày. Uống thuốc khi còn ấm để đạt hiệu quả tốt nhất.

Trị nước tiểu màu vàng đặc

Nguyên liệu: 40g Nhục thung dung, 40g Trạch tả, 40g Hoạt thạch.

Cách dùng: Nhục thung dung thái lát, tẩm rượu rồi sấy khô, tán mịn cùng  Trạch tả và Hoạt thạch, chia đều vào với nước ấm, dùng uống. Mỗi ngày uống 2 lần uống sau bữa ăn 30 phút.

Chữa đi tiểu tiện nhiều lần

Nguyên liệu: 500g Nhục thung dung, 200g Sơn dược, 200g Thục địa, 200g Thỏ ty tử, 50g Ngũ vị tử 

Cách dùng: Đem các nguyên liệu tán thành bột mịn sau đó hòa với mật làm thành viên hoàn. Mỗi lần uống 5g với nước muối loãng, 2 lần mỗi ngày.

Lưu ý khi sử dụng nhục thung dung

Khi sử dụng nhục thung dung, cần lưu ý một số điều sau để đảm bảo an toàn và hiệu quả nhất:

  • Tuân thủ liều lượng và hướng dẫn sử dụng từ chuyên gia y tế hoặc theo chỉ dẫn trên sản phẩm, tránh dùng quá nhiều gây tác dụng phụ.
  • Không nên lạm dụng rượu ngâm rượu để chữa bệnh, bồi bổ sức khỏe vì dễ gây phản ứng ngược.
  • Những người nhiệt độ bàng quang thấp, tinh trùng không ổn định, dạ dày yếu, người bị tiêu chảy không nên dùng rượu nhục thung dung.
  • Không dùng cho phụ nữ mang thai và cho con bú
  • Chọn sản phẩm chất lượng, mua từ nguồn đáng tin cậy để tránh hàng giả và đảm bảo dược tính.
  • Ngừng sử dụng ngay nếu có biểu hiện bất thường và liên hệ với chuyên gia y tế.
  • Trước khi sử dụng, thử nghiệm với một lượng nhỏ để đảm bảo không bị dị ứng với nhục thung dung.
  • Bảo quản đúng cách: Giữ nhục thung dung ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp để duy trì chất lượng.
  • Nhục thung dung có thể tương tác với một số loại thuốc, cần tham khảo ý kiến bác sĩ nếu đang dùng thuốc điều trị bệnh.
  • Việc dùng nhục thung dung kéo dài nên có sự theo dõi của chuyên gia y tế để đảm bảo an toàn và tránh các tác dụng phụ không mong muốn.

Lưu ý khi dùng nhục thung dung chữa bệnhLưu ý khi dùng nhục thung dung chữa bệnh

Nhục thung dung được sử dụng rộng rãi trong các bài thuốc y học cổ truyền và hiện nay cũng đang được nghiên cứu thêm để khai thác tối đa các tác dụng có lợi của nó trong y học hiện đại. Tuy nhiên, việc sử dụng nhục thung dung nên được thực hiện dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia y tế để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Trên đây là những thông tin về nhục thung dung mà Dược Thái Minh muốn đem đến cho bạn đọc, hy vọng những thông tin chúng tôi cung cấp sẽ giúp ích cho bạn. Cảm ơn bạn đã đón đọc!

 

Cập nhật lúc: 2024/06/06

Thông tin trên website duocthaiminh.vn chỉ mang tính chất tra cứu, tham khảo. Quý khách vui lòng không tự ý áp dụng mà không có chỉ định của bác sĩ. Dược phẩm Thái Minh sẽ không chịu trách nhiệm cho những trường hợp tự ý sử dụng thông tin này.