Tư vấn ngay: 1800 1032 (Miễn cước)
Giỏ hàng
Corticoid là nhóm thuốc chống viêm, ức chế miễn dịch mạnh mẽ được sử dụng rộng rãi trong Y tế. Tuy nhiên, ít ai biết rằng việc sử dụng corticoid có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng. Dưới đây là 13 tác dụng phụ của corticoid mà bạn cần biết cùng với cách khắc phục chúng.
Khám phá 13 tác dụng phụ corticoid ít người biết
Trước khi tìm hiểu về các tác dụng phụ của corticoid, ta cần hiểu đúng về corticoid.
Corticoid, hay còn gọi là Glucocorticoid, là nhóm thuốc mô phỏng hoạt động của hormone cortisol do cơ thể tự sản xuất. Corticoid đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa các chức năng thiết yếu như: chuyển hóa, đáp ứng miễn dịch và kiểm soát căng thẳng.
Ngày nay, Corticoid được bào chế thành nhiều dạng khác nhau để đáp ứng nhu cầu điều trị đa dạng: viên uống, kem bôi, thuốc tiêm, thuốc xịt mũi, dung dịch hít,...
Nhờ tác dụng chống viêm, ức chế miễn dịch, Corticoid được sử dụng hiệu quả trong điều trị viêm khớp dạng thấp, viêm ruột (IBD), hen suyễn, dị ứng, bệnh Addison, viêm da…
Tuy mang lại nhiều lợi ích, Corticoid chỉ nên sử dụng theo chỉ định của bác sĩ. Việc tự ý sử dụng hoặc lạm dụng Corticoid có thể dẫn đến nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng.
Xem thêm:
Khi lạm dụng hoặc dùng sai cách, Corticoid có thể gây ra nhiều tác dụng phụ không mong muốn như: rối loạn tâm trạng, loãng xương, tăng cân, tăng huyết áp, tăng đường huyết,...
Corticoid ức chế hệ miễn dịch, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng, bao gồm cả nấm và virus. Biểu hiện có thể bao gồm sốt, ớn lạnh, ho, sổ mũi, đau họng,...
Cách khắc phục:
Corticoid gây suy giảm miễn dịch nghiêm trọng
Corticoid có thể gây ra các thay đổi tâm trạng như lo âu, trầm cảm, mất ngủ và cáu kỉnh. Những thay đổi này thường xuất hiện sau vài tuần sử dụng Corticoid và có thể trở nên nghiêm trọng nếu không được điều trị.
Cách khắc phục:
Uống nhiều corticoid gây gia tăng cảm giác thèm ăn và làm thay đổi cách cơ thể tích trữ mỡ, dẫn đến tăng cân và tích tụ mỡ ở một số vùng nhất định như mặt, cổ, và bụng.
Cách khắc phục:
Khi corticoid tích tụ quá nhiều, quá lâu trong cơ thể sẽ gây ra tình trạng ức chế sự hình thành protein collagen, ảnh hưởng đến sự lắng đọng xương, giảm lượng canxi hấp thu vào cơ thể. Điều này có thể làm giảm mật độ xương, tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương.
Biểu hiện có thể bao gồm đau nhức xương khớp, dễ gãy xương, đặc biệt là xương hông, cột sống và cổ tay.
Cách khắc phục:
Tác dụng phụ corticoid đối với xương
Corticoid có thể làm tăng huyết áp - một trong những tác dụng phụ thường gặp của corticoid. Nếu bạn đã có huyết áp cao, Corticoid có thể khiến tình trạng trở nên tồi tệ hơn.
Cách khắc phục:
Corticoid có tác dụng phụ là tăng lượng đường huyết, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Biểu hiện có thể bao gồm khát nước nhiều, tiểu nhiều, mệt mỏi, sụt cân không lý do.
Cách khắc phục:
Corticoid có thể làm yếu cơ, đặc biệt là cơ ở chân. Biểu hiện có thể bao gồm dễ mệt mỏi, yếu ớt, khó khăn khi đi lại hoặc leo cầu thang.
Cách khắc phục:
Mụn trứng cá, rạn da, khó liền sẹo là những tác dụng phụ của corticoid trên da phổ biến, đặc biệt là ở mặt, ngực và lưng.
Cách khắc phục:
Tác dụng phụ corticoid trên da
Corticoid có thể gây ra các rối loạn kinh nguyệt như thay đổi chu kỳ kinh nguyệt, chảy máu bất thường như rong kinh.
Cách khắc phục:
Corticoid có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh glaucoma, cườm - các bệnh về mắt có thể dẫn đến mất thị lực. Biểu hiện có thể bao gồm đau nhức mắt, nhìn mờ, chói mắt, nhìn thấy quầng sáng hoặc quầng halo xung quanh ánh sáng, buồn nôn và nôn.
Cách khắc phục:
Việc ngưng corticoid đột ngột có thể gây ra suy thượng thận, một tình trạng nguy hiểm do cơ thể không thể sản xuất đủ corticoid nội sinh.
Cách điều trị:
Tác dụng phụ của corticoid đối với trẻ em là giảm khối lượng cơ bắp, khiến trẻ ít vận động, hạn chế sự phát triển chiều cao.
Nguyên nhân là bởi, corticoid ức chế sự bài tiết hormone GH từ tuyến yên. Đây là hormone đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển chiều cao của trẻ.
Hơn nữa, corticoid ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa protein, carbohydrate và chất béo, dẫn đến giảm hấp thu dưỡng chất, đặc biệt là canxi và vitamin D - những vi chất thiết yếu cho sự phát triển hệ xương của trẻ.
Corticoid có thể gây thấp còi ở trẻ
Lý do chính khiến việc sử dụng Corticoid dẫn đến tình trạng phù nề là do sự tích tụ natri và nước trong cơ thể. Mặt khác, corticoid có thể làm giãn mạch máu, dẫn đến tăng lưu lượng máu đến các mao mạch nhỏ. Áp lực mao mạch tăng cao khiến nước và các protein trong máu dễ dàng di chuyển vào các mô kẽ, gây phù nề.
>> Xem thêm: 7+ Tác dụng phụ của Paracetamol nên biết để không lạm dụng
Mặc dù luôn có những rủi ro, biến chứng liên quan đến corticoid nhưng cũng có nhiều cách để giảm thiểu hoặc giải quyết các tác dụng phụ của nó. Để chủ động giảm thiểu tác dụng phụ của corticoid, bạn cần tuân theo một số nguyên tắc như sau:
Khi tuân thủ những biện pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp trên, bạn có thể hạn chế tối đa tác dụng phụ của Corticoid và sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả. Đừng ngần ngại trao đổi trực tiếp với bác sĩ nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến corticoid!
Xem thêm: