Dược Thái Minh

Tư vấn ngay: 1800 1032 (Miễn cước)

0

Giỏ hàng

Giỏ hàng của bạn đang trống

10 + Tác dụng phụ của thuốc kháng sinh bạn cần nắm rõ!

Thẩm định bởi:

Tiến sĩ Phạm Hà Thanh Tùng

Chuyên khoa: Đa khoa, dược liệu, dược cổ truyền

Thuốc kháng sinh thường được sử dụng trong việc điều trị nhiễm nấm, nhiễm trùng do vi khuẩn gây nên, từ đó giúp ngăn ngừa hoặc tiêu diệt vi khuẩn lây lan rộng. Tuy nhiên trong quá trình sử dụng bạn vẫn có thể gặp tác dụng phụ của thuốc kháng sinh nhất là khi uống sai liều hoặc quá lạm dụng thuốc. Vậy cụ thể đó là những tác dụng nào? 

tác dụng phụ của thuốc kháng sinhThuốc kháng sinh giúp tiêu diệt vi khuẩn đồng thời cũng gây nhiều tác dụng phụ không mong muốn 

Tác dụng phụ của thuốc kháng sinh?

Hầu hết thuốc đều mang đến tác dụng phụ không riêng gì thuốc kháng sinh. Thuốc kháng sinh từ lâu đã được biết tới là loại thuốc có công dụng kháng viêm, tiêu diệt vi khuẩn hoặc ức chế sự phát triển, sinh sôi của các loại vi khuẩn gây hại đó. 

Trong quá trình điều trị thuốc kháng sinh vẫn có thể gây tác dụng phụ không mong muốn. Ảnh hưởng này có thể là phản ứng nhẹ như dị ứng cho tới những phản ứng nặng hơn thậm chí là suy nhược cơ thể. Tuy nhiên nếu được sử dụng theo đúng chỉ dẫn kê đơn từ bác sĩ thuốc kháng sinh đều khá an toàn và ít gây phản ứng. Trường hợp gặp tác dụng phụ có thể gây cản trở và làm ảnh hưởng đến việc uống thuốc hàng ngày đó có thể bao gồm: 

Đau dạ dày 

Ảnh hưởng đến dạ dày hoặc gặp tác dụng phụ liên quan đến đường tiêu hóa như: buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đầy hơi, chướng bụng, chuột rút, khó tiêu, ăn không ngon miệng…. Những tác dụng phụ này sẽ mất đi sau khi bạn dừng uống thuốc. 

Khi vi khuẩn có hại phát triển quá mức cũng khiến cơ thể gặp tác dụng phụ không mong muốn, điển hình có thể kể tới: 

  • Tiêu chảy nặng. 
  • Trong phân có chứa máu hoặc chất nhầy. 
  • Bụng đau dữ dội, đau quặn thắt. 
  • Sốt cao.  
  • Nôn mửa. 
  • Các loại kháng sinh fluoroquinolon, penicilin, cephalosporin, macrolid thường sẽ gây nhiều triệu chứng khó chịu hơn so với các loại thuốc kháng sinh khác. 

Nhiễm nấm 

Hầu hết các loại thuốc kháng sinh đều có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn nhưng trong nhiều trường hợp nó còn vô tình diệt cả những vi khuẩn có lợi giúp bảo vệ cơ thể khỏi tình trạng nhiễm nấm. 

tác dụng phụ của thuốc kháng sinh liều caoNhiễm nấm tác dụng phụ thường gặp của thuốc kháng sinh

Ví dụ vi khuẩn lactobacillus có trong âm đạo giúp kiểm soát nấm Candida (loại nấm tự nhiên có trong âm đạo) tuy nhiên sau khi uống thuốc kháng sinh nhiều người có thể gặp phải tình trạng nhiễm nấm âm đạo hoặc tại cổ họng. 

Ngoài ra, bệnh còn kèm theo nhiều triệu chứng khác: 

  • Sốt, ớn lạnh.
  • Sưng, ngứa, đau âm đạo 
  • Cảm giác đau rát khi đi tiểu hoặc khi quan hệ vợ chồng. 
  • Âm đạo tiết dịch bất thường có thể nhận biết qua màu sắc. 
  • Có lớp màng trắng phủ trong cổ họng hoặc trong miệng. 
  • Đau khi ăn.
  • Không có cảm giác ngon miệng, không cảm nhận được mùi vị khi ăn. 

Nhạy cảm với ánh sáng mặt trời 

Nhạy cảm với ánh nắng là tác dụng phụ của thuốc kháng sinh kháng viêm tetracycline. Khi này cơ thể bạn sẽ nhạy cảm hơn khi ra nắng có thể da dễ bắt nắng hoặc da dễ cháy nắng hơn. Tuy nhiên tình trạng này sẽ biến mất sau khi bạn kết thúc liệu trình uống thuốc kháng sinh. 

Để tránh rơi vào trường hợp trên khi sử dụng thuốc kháng sinh bạn nên: 

  • Dùng kem chống nắng đều đặn, ưu tiên lựa chọn sản phẩm có độ SPF cao trên 50++. 
  • Không để da tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. 
  • Mặc đồ bảo vệ da trước khi ra nắng. 

Đổi màu răng, xương 

Theo kết quả tổng hợp cho thấy có tới 3 - 6% bệnh nhân sử dụng kháng sinh tetracyclin đều có vết ố xuất hiện trên răng. Vết ố này khó có thể khắc phục đặc biệt với người lớn là điều không thể bởi khi này không có sự thay răng hay mọc lại răng trừ những trường hợp có sự can thiệp từ thẩm mỹ răng. 

Bên cạnh đó vết ố do kháng sinh này có thể xuất hiện trên xương, nhưng bởi khả năng tự tái tạo và phục hồi do đó các vết ố trên xương này có thể sẽ được phục hồi. 

tác dụng phụ của thuốc kháng sinh kháng viêmUống kháng sinh nhiều có thể gây vàng răng

Sốt 

Sốt là tác dụng phụ có thể gặp ở mọi loại thuốc chữa bệnh kể cả thuốc kháng sinh. Một trong số các loại kháng sinh thường gây sốt nhiều như: 

  • Cephalexin
  • Beta-lactam
  • Sulfonamide
  • Minocycline

Tương tác với thuốc điều trị 

Trường hợp người bệnh đang điều trị bệnh khác rất dễ gây phản ứng với thuốc kháng sinh. Một trong số những phản ứng đó thường là: thuốc ngừa thai, chất làm loãng màu, thuốc histamine, thuốc axit, vitamin tổng hợp, sản phẩm bổ sung kẽm, sắt hoặc canxi, thuốc chống vảy nến, thuốc chống viêm không chứa steroid, thuốc chống nấm, thống lợi tiểu, thuốc tiểu đường, thuốc giãn cơ, thuốc điều trị bệnh Parkinson, thuốc chữa bệnh gout, thuốc chữa đau nửa đầu, thuốc điều trị cholesterol, các loại Retinoids và vitamin A bổ sung…...

Thuốc kháng sinh liều cao gây tác dụng phụ gì?

Phản ứng với máu 

Thay đổi máu, gây giảm số lượng bạch cầu dẫn đến tăng nguy cơ nhiễm trùng. Bên cạnh đó nó cũng có thể gây giảm tiểu cầu kèm với đó là biểu hiện bầm tím, chảy máu, làm chậm quá trình đông máu. Phản ứng phụ này thường xảy ra sau khi uống thuốc kháng sinh beta-lactam và sulfamethoxazole. 

Sốc phản vệ 

Sốc phản vệ là phản ứng cực kỳ nghiêm trọng, hiếm gặp của thuốc liều cao. Một vài dấu hiệu gồm có: 

  • Tim đập nhanh 
  • Cơ thể dễ bị kích động 
  • Luôn trong trạng thái bất an 
  • Dị ứng, phát ban, ngứa toàn cơ thể
  • Nôn, buồn nôn 
  • Sưng dưới da 
  • Miệng, cổ, mặt sưng to 
  • Khó thở, thở khò khè 
  • Ngất hoặc co giật 
  • Huyết áp thấp. 

Thông thường sốc phản vệ xảy ra rất nhanh chỉ xảy ra sau 15 phút cho tới 1 tiếng đầu sau khi tiêm thuốc. Tình trạng này có thể gây tử vong nếu không được cứu chữa kịp thời.

thuốc kháng sinh có tác dụng phụ gìSốc phản vệ tác dụng phụ của kháng sinh liều cao có thể gây nhiều hệ lụy nguy hiểm 

Viêm gân 

Thuốc kháng sinh liều cao như ciprofloxacin được cảnh báo là có thể dẫn đến viêm gân, đứt gân hoặc kích ứng gân. Nguy cơ này tất cả mọi người sau khi sử dụng đều có nguy cơ mắc phải, tuy nhiên nguy cơ đứt gân còn xảy đến với các đối tượng khác, bao gồm: 

  • Người từng trải qua phẫu thuật ghép tim, phổi. 
  • Người bị suy thận. 
  • Người từng mắc các vấn đề về gân. 
  • Người đang sử dụng steroid.
  • Người lớn tuổi từ 60 tuổi trở lên. 

Gặp các vấn đề về tim mạch 

Nhiều trường hợp sau khi uống thuốc kháng sinh liều cao có thể dẫn đến nhịp tim thay đổi, tim đập không đều kèm với đó là biểu hiện huyết áp thấp. Một số loại kháng sinh gây tình trạng này đó là erythromycin, terbinafine, fluoroquinolon

Mắc hội chứng Stevens - Johnson

Stevens - Johnson tác dụng phụ của thuốc kháng sinh liều cao hiếm gặp nhưng khá nghiêm trọng. Nó được hiểu là bệnh rối loạn dưới da và niêm mạc. Hội chứng bệnh này có thể gặp khi uống bất cứ loại thuốc nào gồm cả kháng sinh. Nhưng tỷ lệ cao hơn đối với người uống kháng sinh sulfamethoxazole và beta-lactam. 

Thông thường, tác dụng phụ này thường bắt đầu với triệu chứng cơ bản như cúm, sốt, viêm họng. Nó có thể xuất hiện kèm theo mụn nước, ngoài ra còn một số triệu chứng khác có thể gặp như: sốt, ho, sưng lưỡi, đau cổ họng, đau miệng, 

Kháng lại tác dụng của thuốc 

Vi khuẩn phát triển mạnh đã đề kháng lại với tác dụng của thuốc kháng sinh. Thực tế có một vài bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh gây ra vì thế bệnh không đáp ứng được với bất cứ loại thuốc kháng sinh nào. 

Tình trạng nhiễm trùng này có thể phát triển nặng hơn thậm chí gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Để giảm nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng không đáp ứng với thuốc kháng sinh, bạn nên: 

  • Tuân thủ theo đúng liều lượng uống, thời gian uống theo đúng đơn thuốc đã kê và chỉ dẫn từ bác sĩ. 
  • Uống hết thuốc kháng sinh được kê đơn cho tới khi thấy triệu chứng biến mất hoàn toàn. 
  • Không uống thuốc kháng sinh của người khác. 
  • Không uống thuốc đã quá hạn sử dụng hoặc thuốc để quá lâu. 
  • Uống kháng sinh khi thực sự cần thiết đặc biệt là khi mắc các bệnh liên quan đến nhiễm khuẩn.
  • Khi bị cảm thông thường như cảm cúm, ho, sổ mũi, khó thở không nên uống thuốc kháng sinh. 
  • Không nên sử dụng thuốc kháng sinh dài ngày hoặc quá thường xuyên.

 tác dụng phụ của kháng sinh liều cao

Kháng thuốc kháng sinh là tình trạng bệnh nhân không đáp ứng với phác đồ điều trị 

Viêm đại tràng clostridium difficile

Clostridium difficile là vi khuẩn có trong ruột già, nó cũng là nguyên nhân hàng đầu gây nên viêm đại tràng. Một vài thể nhiễm trùng còn dẫn đến bệnh viêm ruột và tiêu chảy. Hầu hết trường hợp người bệnh mắc viêm đại tràng quá nặng sẽ gây tử vong nếu không được điều trị đúng lúc.  

Suy thận 

Thân cơ quan đóng vai trò quan trọng trong cơ thể giúp cơ thể loại bỏ độc tố gồm cả thuốc có trong máu và trong nước tiểu. Khi uống kháng sinh nhiều có thể khiến thận bị quá tải, lâu ngày làm hỏng thận. Bên cạnh đó, khi tuổi càng cao thì chức năng thận càng kém vì thế kê đơn thuốc cho người cao tuổi thông thường bác sĩ sẽ kê đơn kháng sinh liều thấp hơn. 

Một vài loại kháng sinh cùng với tác dụng phụ kèm theo

Nhóm thuốc Penicillin

Nhóm thuốc này bao gồm các penicillin, các penicillin kháng penicillin và các thuốc loại penicillin khác. Trong đó, các nhóm thuốc thành viên gồm có: 

  • Penicillin
  • Amoxicillin và clavulanate
  • Amoxicillin (Amoxil)
  • Thuốc ampicillin piperacillin và tazobactam nafcillin oxacillin

Tác dụng phụ: 

  • Đau bụng 
  • Tiêu chảy 
  • Phát ban 
  • Buồn nôn, nôn ói 
  • Phát ban, dị ứng 

Nhóm thuốc Cephalosporin

Nhóm thuốc thành viên: 

  • Cefaclor 
  • Cephalexin (Keflex)
  • Cefepime (Maxipime)
  • Cefazolin (Ancef)
  • Ceftaroline (Teflaro)
  • Cefotaxime (Claforan)
  • Cefuroxime (Ceftin, Zinacef)
  • Cefixime
  • Cefdinir
  • Ceftriaxone

Tác dụng phụ có thể gặp: 

  • Nôn, buồn nôn 
  • Tiêu chảy 
  • Dị ứng, phát ban 
  • Bệnh liên quan đến huyết thanh 
  • Nấm Candida âm đạo 

có bao nhiêu loại thuốc kháng sinhKháng sinh Cefepime gây nhiều tác dụng phụ nguy hiểm

Nhóm kháng sinh Aminoglycoside

Thuốc thành viên: 

  • Gentamicin
  • Amikacin
  • Tobramycin
  • Neomycin

Tác dụng phụ: 

  • Ảnh hưởng đến tại có thể gây điếc
  • Gây độc cho thận 
  • Buồn nôn, ói mửa 
  • Mắt cử động không tự chủ 

Thông thường khi điều trị bằng kháng sinh aminoglycoside thường sẽ kéo dài mà mất nhiều thời gian hơn so với các loại thuốc khác vì thế khả năng xảy ra độc tính trong tai (thính giác kém) và độc tính ở thận cũng cao hơn.

Nhóm kháng sinh Carbapenems

Nhóm thuốc thành viên: 

  • Ertapenem (Invanz)
  • Meropenem (Merrem)
  • Imipenem và cilastatin (Primaxin)

Tác dụng phụ có thể gặp: 

  • Đau đầu, buồn nôn, nôn mửa 
  • Tiêu chảy 
  • Nhiễm độc gan 
  • Phát ban 
  • Eosinophil - tăng bạch cầu ái toan 

Nhóm thuốc kháng sinh chống bệnh lao 

  • Ethambutol (Myambutol)
  • Dapsone
  • Pyrazinamide
  • Isoniazid
  • Rifampin (Rifadin, Rimactane)
  • Rifabutin (Mycobutin)

Tác dụng phụ: 

  • Nôn, buồn nôn 
  • Tiêu chảy 
  • Thiếu máu, chán ăn 
  • Dễ nhiễm độc gan, đau đầu 

Nhóm thuốc kháng sinh Macrolid

Các loại thuốc thành viên: 

  • Azithromycin (Azithromycin, Z Pak)
  • Erythromycin (EES, EryPed, Ery-Tab, Erythrocin)
  • Clarithromycin (Biaxin)

Tác dụng phụ:

  • Buồn nôn, tiêu chảy 
  • Đau bụng, chán ăn 
  • Đau đầu, chóng mặt 
  • Thay đổi vị giác 

Nhóm thuốc kháng sinh Sulfamid

Các loại thuốc thành viên: 

  • Sulfacetamide natri tại chỗ
  • Sulfamethoxazole và trimethoprim
  • Sulfadiazine (chung)

Tác dụng phụ có thể gặp: 

  • Nôn, buồn nôn, tiêu chảy 
  • Đau bụng, chán ăn 
  • Đau đầu, chóng mặt
  • Phát ban, dị ứng….. 

Nhìn chung tất cả các loại thuốc đều có thể gây tác dụng không ngoại trừ thuốc kháng sinh. Tuy nhiên tác dụng phụ của thuốc kháng sinh thường sẽ xảy ra khi bạn uống không đúng liều hoặc uống sai cách. Chính vì thế để giảm triệu chứng như mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, tiêu chảy hoặc nặng hơn là kháng thuốc kháng sinh người bệnh nên tuân thủ theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ.

Xem thêm:

Cập nhật lúc: 2024/05/30

Thông tin trên website duocthaiminh.vn chỉ mang tính chất tra cứu, tham khảo. Quý khách vui lòng không tự ý áp dụng mà không có chỉ định của bác sĩ. Dược phẩm Thái Minh sẽ không chịu trách nhiệm cho những trường hợp tự ý sử dụng thông tin này.