Dược Thái Minh

Tư vấn ngay: 1800 1032 (Miễn cước)

0

Giỏ hàng

Giỏ hàng của bạn đang trống

Tác dụng của táo mèo với sức khỏe và làn da mà ít ai biết

Thẩm định bởi:

Dược sĩ Nguyễn Thị Thu Thùy

Chuyên khoa: Công Nghiệp Dược

Táo mèo hay còn gọi là sơn tra, là loại cây quen thuộc không chỉ được ưa chuộng bởi hương vị chua ngọt đặc trưng, mà nó còn được biết đến như một vị thuốc với vô số công dụng tuyệt vời cho sức khỏe. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về những đặc điểm, tác dụng và cách sử dụng táo mèo sao cho hiệu quả nhất.

cách ngâm rượu táo mèoTáo mèo - Món quà quý từ thiên nhiên với nhiều lợi ích cho sức khỏe

Thông tin chung về cây táo mèo

  • Tên thường gọi: Táo rừng, mác cắm, mác sầm chá, sơn tra
  • Tên khoa học: Docynia indica (Wall.) Decne
  • Họ: Hoa hồng (Rosaceae)

Đặc điểm thực vật

  • Cây táo mèo là loại cây gỗ bán thường xanh, có chiều cao trung bình từ 2 - 5m. Thân cây non có gai, cành khi hỏ sẽ có màu nâu tím và rậm lông, nhưng khi già sẽ chuyển sang màu nâu đen và không có lông.
  • Lá cây mọc ở nhánh già, không có thuỳ, thon và dài khoảng 7 - 10cm, lúc lá non sẽ có đầy lông. Ở mép lá có răng nhỏ, gồm 6 - 10 cặp gân phụ, lá kèm thường rất nhanh rụng. Cuống lá dài tầm 0,5 - 2cm, bên ngoài có phủ lông tơ.
  • Hoa mọc thành từng cụm, ở mỗi cụm thường có 3 - 5 bông với đường kính 2,5cm. Đài hoa có hình chuông, còn lá đài hình mác tam giác và đều được phủ lông tơ. Cánh hoa có màu trắng, thuôn dài, mỗi bông có tới 30 nhị.  Mùa hoa nở rộ vào từ tháng 2 - tháng 3.
  • Quả táo mèo có hình cầu hoặc hình trứng với đường kính khoảng 2 - 3cm. Vậy quả táo mèo có vào mùa nào? Mùa sai quả nhất chính là vào khoảng tháng 8 - tháng 9.

táo mèo có tác dụng gìHình ảnh cây táo mèo, quả táo mèo

Khu vực phân bố

Cây táo mèo thường mọc ở vùng sườn núi với độ cao trung bình khoảng 1500 - 3000, được tìm thấy rất nhiều ở các nước như Nepal, Thái Lan, Ấn Độ, Bhutan, Trung Quốc.

Ở nước ta, chúng thường mọc hoang ở các vùng núi phía Bắc như Hà Giang, Tuyên Quang, Lạng Sơn, Cao Bằng, vùng núi Hoàng Liên Sơn…

Thu hái và chế biến

Táo mèo thường được thu hoạch vào mùa thu. Sau khi thu hái về sẽ dùng dao thái mỏng rồi phơi hoặc sấy cho khô để bảo quản dùng dần.

Thành phần hoá học

Theo nhiều tài liệu cho thấy, quả táo mèo có chứa nhiều thành phần như:

  • Flavonoid
  • Flavans
  • Oligomeric procyanidins
  • Phenolic
  • Carotene
  • Vitamin C
  • Khoáng chất
  • ….

Trong đó, mỗi quả táo mèo có chứa 0,2% chất béo, 0,7% chất đạm, 22% chất đường và nhiều axit hữu cơ khác thuộc loại triterpen như crataegi và axit oleic. 

công dụng của táo mèoCác thành phần dinh dưỡng có trong mỗi quả táo mèo

Các công dụng của táo mèo

Theo Y học cổ truyền

Trong Đông y, táo mèo có vị chua, ngọt, tính hàn, không độc có công dụng thanh nhiệt, kích thích tiêu hoá, tán huyết ứ… chủ trị các bệnh lý đầy hơi, chướng bụng, rối loạn tiêu hoá, bệnh gan do lạm dụng rượu…

Theo Y học hiện đại

  • Nước chiết xuất từ táo mèo có tác dụng làm tăng enzyme trong dạ dày để hỗ trợ tiêu hoá. Đồng thời làm giảm thiếu máu cơ tim.
  • Tăng cường lưu lượng mạch vành, chống giãn mạch máu và loạn nhịp tim.
  • Ức chế một số loại vi khuẩn gây bệnh như tụ cầu vàng, bạch hầu, lỵ, trực khuẩn thương hàn, liên cầu beta…
  • Thúc đẩy quá trình bài tiết cholesterol, hạ lipid trong máu và giảm xơ vữa động mạch.
  • Giúp an thần và làm tăng tính thẩm thấu của mao mạch, đồng thời làm co cơ tử cung.

Cách dùng - Liều dùng

Táo mèo có thể sử dụng theo nhiều cách thức khác nhau, tùy vào mục đích sử dụng và từng bài thuốc. Cách thông dụng nhất là lấy chúng đem sắc lấy nước uống, tán bột làm hoàn, nấu thành cao hoặc ngâm rượu táo mèo.

Táo mèo có thể dùng ở dạng tươi, khô hoặc kết hợp với các loại dược liệu khác. Mỗi ngày nên dùng khoảng 5 - 10g ở dạng nước sắc (có thể điều chỉnh tùy theo từng trường hợp). 

táo mèo ngâm đường có tác dụng gìTáo mèo được sơ chế thành dược liệu trong chữa bệnh

Các bài thuốc chữa bệnh từ táo mèo

Bài thuốc chữa chứng đầy bụng

  • Nguyên liệu: 30g táo mèo khô
  • Cách thực hiện: Lấy dược liệu sắc với khoảng 1 thăng nước với lửa nhỏ, đun đến khi cạn còn 300ml thì tắt bếp, uống khi nước còn ấm. Sử dụng đều đặn trong khoảng 2 - 3 ngày.

Bài thuốc chữa rối loạn mỡ máu

  • Nguyên liệu: 50g táo mèo, 50g gạo tẻ
  • Cách thực hiện: Lấy táo thái phiến rồi nấu chung với gạo tẻ thành cháo. Tiếp đó, nêm nếm thêm đường phèn rồi cho thành 2 lần ăn trong ngày. Nấu ăn mỗi ngày 1 thang thuốc.

Bài thuốc chữa huyết áp cao kèm táo bón

  • Nguyên liệu: 12g táo mèo sao đen, 9g hoa cúc trắng, 12g thảo quyết minh
  • Cách thực hiện: Lấy các vị thuốc trên đem tán nhỏ rồi cho vào bình kín hãm với nước sôi trong 20 phút. Uống thay cho trà, mỗi ngày dùng 1 thang.

>> Xem thêm: 8 cây thuốc nam trị táo bón hiệu quả từ kinh nghiệm dân gian

Bài thuốc giúp hoạt huyết hóa ứ

  • Nguyên liệu: 30g táo mèo, 30g hải đới, 10 củ mã thầy, 3 quả chanh
  • Cách thực hiện: Táo mèo bỏ hạt, thái miếng. Hải đới cắt ngắn, mã thầy thái vụn còn chanh cắt lát. Lấy tất cả nguyên liệu cho vào ấm sắc với nước. Chia thuốc thành 1 lần uống trong ngày, mỗi ngày 1 thang.

Bài thuốc giúp thanh can nhiệt, bổ can thận

  • Nguyên liệu: 16g táo mèo, 16g sinh đỗ trọng, 62g tiên ngọc mễ tu, 16g thảo quyết minh, 6g hoàng bá, 3g sinh đại hoàng.
  • Cách thực hiện: Đem hết dược liệu sắc chung với 6 bát nước trên lửa nhỏ, đun đến khi cô đặc lại còn khoảng 3 bát nước. Chia đều thành 3 lần uống trong ngày, mỗi ngày dùng 1 thang.

Bài thuốc chữa viêm bể thận

  • Nguyên liệu: 100g táo mèo tươi
  • Cách thực hiện: Cho dược liệu vào ấm sắc với nước trong khoảng 15 - 20 phút, sắc làm 3 lần, mỗi lần 500ml nước. Mỗi liệu trình kéo dài trong 14 ngày.

Bài thuốc tiêu thực giảm béo

  • Nguyên liệu: 15g táo mèo, 6g trà mạn, 18g đông qua bì, 18g hoa hoè, 30g hà thủ ô.
  • Cách thực hiện: Đem các vị thuốc trên cho vào ấm sắc lấy nước uống trong ngày. Mỗi ngày sắc lấy 1 thang thuốc.

Bài thuốc trị bệnh động mạch vành, xơ vữa động mạch

  • Nguyên liệu: 15g táo mèo, 15g đan sâm, 12g quyết minh tử, 5g hồng hoa.
  • Cách thực hiện: Cho dược liệu vào ấm cùng nước sắc thành thuốc uống, mỗi ngày sử dụng 1 thang. Duy trì liên tục trong 1 - 3 tháng, tuỳ theo thể trạng mỗi người.

Bài thuốc gia vị ôn đởm thang

  • Nguyên liệu: 30g táo mèo, 10g tích tương thực, 10g hoàng liên, 12g bạch thược, 30g đan sâm, 10g bán hạ, 12g xích thược, 15g bạch linh, 12g trúc nhự, 12g sài hồ, 12g trần bì.
  • Cách thực hiện: Đem hết dược liệu sắc lấy nước uống, mỗi ngày uống 1 thang. 

Bài thuốc chữa lipid máu cao

  • Nguyên liệu: 3g táo mèo, 8g mã đề, 6g mộc hương, 6g tang ký sinh, 6g thảo quyết sinh, 3g kim anh tử, 3g hoàng tinh.
  • Cách thực hiện: Lấy các vị thuốc trên đem nấu thành cao đặc rồi trộn với bột gạo, hoàn thành viên, mỗi viên khoảng 1,1g. Mỗi lần dùng từ 5 - 8 viên với tần suất 2 lần/ ngày.

Giải đáp một số câu hỏi về táo mèo

Ngâm rượu táo mèo có tác dụng gì?

Như chúng tôi đề cập trên, trong táo mèo ngâm rượu chứa nhiều thành phần hoá học có lợi. Khi sử dụng, các hoạt chất được tiết ra trong quá trình lên men tạo thành một vị thuốc kích thích hệ tiêu hoá, ngăn ngừa các bệnh lý tim mạch, tăng cường hệ miễn dịch cho cơ thể, bảo vệ gan, thanh lọc cơ thể… Chính vì thế, bạn có thể cất sẵn một hũ bằng cách ngâm rượu táo mèo theo hướng dẫn sau:

Nguyên liệu: 2kg táo mèo tươi, 4 lít rượu trắng, 1kg đường, 200ml mật ong.

Cách thực hiện: 

  • Dùng dao cắt bỏ 2 đầu quả táo mèo, rửa sạch rồi ngâm với nước muối loãng 30 phút.
  • Cho táo mèo và đường vào hũ, cứ một lớp táo mèo thì rắc một lớp đường lên.
  • Lưu ý lớp trên cùng phải rải kín đường lên mặt táo mèo rồi đậy nắp kín lại, ngâm trong 2 tuần.
  • Sau 2 tuần, chắt hết phần nước ngâm và đường trong hũ bỏ vào chai.
  • Đổ rượu trắng đã chuẩn bị trước đó vào hũ táo mèo, để hũ vào một góc nhà ít nhất 3 tháng là có thể đem ra dùng.

Giấm táo mèo có tác dụng gì?

Giấm có tính axit nhẹ, có thể giúp cân bằng lại độ pH tự nhiên của da và cải thiện hàng rào bảo vệ da. Khi kết hợp với táo mèo có thể ngăn ngừa nhiễm trùng da liên quan đến bệnh chàm hoặc các tình trạng da khác.

Hơn nữa, giấm táo mèo còn giúp làm trắng da, mịn da và thu nhỏ lỗ chân lông. Đồng thời, giảm nhờn trên da, dưỡng da và phục hồi da bị cháy nắng.

Cách làm giấm táo mèo như sau:

  • Đem táo mèo rửa sạch, ngâm chung với nước muối loãng khoảng 30 - 45 phút rồi để ráo.
  • Chia quả táo thành 2 hoặc nhiều phần.
  • Cho hết táo đã sơ chế vào bình.
  • Bóc vỏ chuối chín rồi để nguyên quả cho vào rồi đổ thêm nước ấm.
  • Lấy khăn xô hoặc khăn mặt phủ lên miệng bình rồi dùng dây thắt chặt lại.
  • Sau khoảng 30 ngày có thể chắt ra chai để dùng dần.

Các tác dụng phụ của táo mèo?

Mặc dù táo mèo mang lại nhiều lợi ích cho sức khoẻ, nhưng nếu dùng không đúng cách có thể dẫn đến một vài tác dụng phụ. Vì vậy, để an toàn trong quá trình sử dụng, bạn cần lưu ý một số điều sau:

  • Táo mèo có thể kích thích co bóp tử cung, dẫn đến nguy cơ sinh non. Do vậy, phụ nữ mang thai nên tuyệt đối tránh sử dụng táo mèo dưới mọi hình thức.
  • Người có vấn đề dạ dày không nên ăn táo mèo vì loại quả này có vị chua do hàm lượng axit cao, có thể làm tăng axit dạ dày, dẫn đến các triệu chứng như ợ nóng, trào ngược axit, khó tiêu…
  • Người mắc bệnh về tim tránh ăn hoặc sử dụng các loại rượu ngâm từ táo mèo, vì trong rượu có chứa etylic, ursolic. Khi các chất này đi vào cơ thể sẽ làm cho hồng cầu trong máu tăng lên, tim đập nhanh, gây ảnh hưởng đến tim mạch.

Trên đây là các thông tin về cây táo mèo cũng như một số lưu ý quan trọng cần quan tâm. Nếu bạn đang có ý định áp dụng các bài thuốc trên để chữa bệnh cần tham khảo ý kiến của các bác sĩ, thầy thuốc về cách dùng và liều lượng nhé.

Xem thêm:

Cập nhật lúc: 2024/06/24

Thông tin trên website duocthaiminh.vn chỉ mang tính chất tra cứu, tham khảo. Quý khách vui lòng không tự ý áp dụng mà không có chỉ định của bác sĩ. Dược phẩm Thái Minh sẽ không chịu trách nhiệm cho những trường hợp tự ý sử dụng thông tin này.