Dược Thái Minh

Tư vấn ngay: 1800 1032 (Miễn cước)

0

Giỏ hàng

Giỏ hàng của bạn đang trống

Đậu Rựa là cây gì? Đặc điểm, hình ảnh, chữa bệnh gì?

Thẩm định bởi:

Dược sĩ Nguyễn Hải Anh

Chuyên khoa: Dược lâm sàng, dược lý, dược liệu, dược bào chế

Đậu rựa là cái tên không còn xa lạ gì với người dân Việt Nam. Chúng được sử dụng nhiều trong cuộc sống hàng ngày với nhiều công dụng khác nhau. Đặc biệt trong việc điều trị các bệnh như kiết lỵ, tiểu đường, bổ thận, tăng cường sức khỏe,... Cùng tìm hiểu kỹ hơn về loài cây này qua bài viết dưới đây.

I. Tìm hiểu chung về đậu rựa

Cây đậu rựa có tên khoa học là Canavalia gladiata (Jacq) D. C, một loài cây thuộc họ Đậu (Fabaceae), còn được gọi với các tên khác như Đao đậu tử, Đậu ngứa, Mắt mèo, Đậu mèo lông bạc, Đậu mèo leo, Đậu kiếm,... 

1.1 Đặc điểm tự nhiên

Thân cây đậu rựa có thể leo lên các cấu trúc khác như cây trèo hoặc tường nhờ vào các cuống lá phát triển dài và linh hoạt. Chúng có thể leo cao tới 10m, sống quanh năm, thân tròn và có khía dọc. 

Lá có hình trái xoan hoặc hình trái tim, kích thước lớn, có thể dài đến khoảng 15-30 cm. Lá kép 7 lá chét có cuống chung, xẻ rãnh ở trên, bề mặt mướt và màu xanh sáng.

Cây đậu rựa

Hoa của cây thường mọc thành chùm hoa dài, chúng có màu vàng hoặc tím phụ thuộc vào loài cụ thể. Cánh hoa có móng, nhị dính thành 1 bó mang 10 bao phấn màu vàng. Quả lớn dẹt, hai mép song song, thường chứa các hạt. Quả có thể dài từ 4-6 cm và thường mọc thành chùm. 

Hạt của cây đậu rựa là một phần quan trọng, thường được sử dụng cho các mục đích y học và các ứng dụng khác. Hạt có màu nâu đen và có một vạch nhỏ màu trắng chạy qua chiều dài của chúng.

1.2 Phân bố và thu hái

Cây đậu rựa phân bố rộng rãi ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên khắp thế giới. Nó được tìm thấy chủ yếu ở châu Phi, châu Á, châu Mỹ và một số khu vực ở châu Đại Dương.

Cây đậu rựa thường mọc tự nhiên ở các khu vực có đất phì nhiêu, đất phù sa và nơi có độ ẩm cao. Nó có thể mọc hoang dại trong rừng, ven đường và các khu vực không được can thiệp nhiều bởi con người.

Đối với việc thu hái cây đậu rựa, quan trọng là thu thập hạt, vì chúng thường được sử dụng cho các mục đích y học và thực phẩm chức năng. Hạt thường được thu hái khi chúng đã chín và bắt đầu khô trên cây. Sau đó, chúng được tách ra khỏi quả và sấy khô trước khi sử dụng. Trong một số trường hợp, cả cây cũng có thể được thu hái để sử dụng các phần khác như lá và rễ cho mục đích y học.

1.3 Thành phần hoá học 

Cây đậu rựa chứa nhiều thành phần hoá học có giá trị, bao gồm các hợp chất sau:

cây đậu rựa có tác dụng gìCây đậu rựa phổ biến và được sử dụng hàng ngày

  • L-DOPA (L-3,4-dihydroxyphenylalanine): Đây là một amino axit được tìm thấy trong hạt của cây đậu rựa, và là một chất trung gian quan trọng trong việc sản xuất neurotransmitter dopamine trong cơ thể.
  • Alkaloids: Cây đậu rựa cũng chứa một số alkaloids, trong đó một số có thể có tác dụng sinh học, như hơi nicotin và serotonin.
  • Flavonoids: Đây là các hợp chất có tính chất chống oxy hóa và có thể có lợi cho sức khỏe.
  • Proteins và Amino acids: Hạt của cây đậu rựa cung cấp một nguồn protein và amino acid quan trọng cho cơ thể.
  • Saponins: Đây là các hợp chất có thể có tác dụng chống vi khuẩn và chống vi rút.
  • Carbohydrates: Hạt của cây cung cấp một lượng lớn carbohydrates, là nguồn năng lượng cho cơ thể.
  • Vitamin và khoáng chất: Cây đậu rựa cũng cung cấp một số lượng nhỏ các vitamin và khoáng chất như vitamin B, kali và sắt.

II. Đậu rựa có tác dụng gì?

Đậu rựa có vị ngọt, tính ôn, vào hai kinh vị và thận, có tác dụng ôn trung, hạ khí. Chúng được biết đến với nhiều tác dụng có lợi cho sức khỏe, bao gồm:

 - Điều trị chứng chân tay lạnh do hư hàn

Đậu rựa có tính ấm, giúp làm ấm cơ thể và cải thiện tuần hoàn máu, từ đó giúp giảm các triệu chứng chân tay lạnh do hư hàn.

 - Bồi bổ can thận

Đậu rựa được sử dụng trong y học cổ truyền để bồi bổ gan và thận. Điều này có thể giúp cải thiện chức năng của hai cơ quan quan trọng này, hỗ trợ quá trình thải độc và duy trì sức khỏe tổng quát.

 - Bồi bổ, phục hồi sức khỏe

Hạt đậu rựa chứa nhiều dưỡng chất quan trọng, bao gồm protein, vitamin và khoáng chất, giúp bồi bổ cơ thể và phục hồi sức khỏe sau khi bị bệnh hoặc mệt mỏi.

Đậu rựa có nhiều tác dụng với sức khỏe

 - Điều trị kiết lỵ, đau bụng đi ngoài

Trong y học cổ truyền, đậu rựa được sử dụng để điều trị các vấn đề tiêu hóa như kiết lỵ và đau bụng đi ngoài. Các thành phần trong hạt đậu có tác dụng kháng khuẩn và chống viêm, giúp làm giảm triệu chứng và cải thiện tình trạng tiêu hóa.

- Hỗ trợ tăng cường tâm trạng

L-DOPA - một trong những thành phần chính của đậu rựa, là một chất trung gian quan trọng trong sản xuất dopamine trong cơ thể. Dopamine là một neurotransmitter có liên quan đến tâm trạng, và việc cung cấp L-DOPA có thể hỗ trợ tăng cường tâm trạng và giảm căng thẳng.

III. Cách dùng và liều dùng đậu rựa

Cách sử dụng và liều lượng của đậu rựa có thể thay đổi tùy thuộc vào mục đích sử dụng cụ thể và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Dưới đây là một số hướng dẫn tổng quát về cách sử dụng và liều lượng:

  • Dạng bột hoặc chiết xuất: Đậu rựa thường được bán dưới dạng bột hoặc chiết xuất. Bạn có thể sử dụng nó trực tiếp hoặc pha vào nước, sữa, sinh tố hoặc các loại đồ uống khác.
  • Dạng viên nang hoặc viên nén: Đậu rựa cũng có thể được bán dưới dạng viên nang hoặc viên nén để dễ dàng sử dụng. Theo hướng dẫn của nhãn hiệu hoặc hướng dẫn từ bác sĩ, bạn có thể uống viên này với một lượng nước đủ.
  • Liều lượng thông thường: Liều lượng thông thường của đậu rựa dao động từ 100mg đến 500mg mỗi ngày, tùy thuộc vào mục đích sử dụng cụ thể và cơ địa cá nhân. Tuy nhiên, có thể cần điều chỉnh liều lượng dựa trên hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.

IV. Bài thuốc từ cây đậu rựa

Đậu rựa có thể được áp dụng trong một số bài thuốc dân gian sau đây:

Bài thuốc từ cây đậu rựaĐậu rựa cũng được sử dụng trong nhiều bài thuốc dân gian

4.1 Bồi bổ can thận, tăng cường sức khỏe

  • Nguyên liệu: 10-15g hạt đậu rựa khô.
  • Cách làm: Rửa sạch, đem nguyên liệu đi sắc với nước hoặc tán bột để uống hàng ngày.

4.2 Hỗ trợ bệnh tiểu đường

  • Nguyên liệu:  800g đậu rựa, 50g cải bẹ, gừng tươi, dầu vừng dầu lạc cùng với gia vị.
  • Cách làm: Đun sôi dầu rồi cho đậu vào xào trước, sau đó cho cải bẹ vào xào chín cùng gia vị. Ăn như món ăn hàng ngày để cải thiện bệnh.

4.3 Chữa nấc cụt

  • Nguyên liệu: 9 – 15g đậu rựa dưới dạng thuốc sắc hoặc sao vàng tán bột.
  • Cách làm: Mỗi ngày dùng từ 5 – 6g và dùng làm nước chiêu để uống.

4.4 Điều trị đi ngoài, kiết lỵ

Cách thực hiện bài thuốc này cũng khá đơn giản. Chỉ cần lấy quả đậu rựa non, đem luộc ăn hàng ngày.

4.5 Hút nọc rắn độc cắn

Theo kinh nghiệm dân gian, hạt đậu rựa bổ đôi, đắp trực tiếp lên vết cắn để hút nọc rắn độc cắn.

V. Lưu ý khi sử dụng cây đậu rựa

Khi sử dụng cây đậu rựa, có một số lưu ý quan trọng cần nhớ để đảm bảo an toàn và hiệu quả:

  • Mỗi ngày không nên dùng quá 15gr đậu rựa bởi có thể gây ra những ảnh hưởng không tốt đến hệ tiêu hoá.
  • Nếu bạn đang sử dụng bất kỳ loại thuốc nào khác, hãy kiểm tra xem có tương tác nào giữa thuốc và cây đậu rựa không, tránh gây ra tác dụng phụ không mong muốn.
  • Sử dụng cây đậu rựa theo liều lượng và hướng dẫn của bác sĩ. Đừng tự tiến hành tăng hoặc giảm liều lượng mà không có sự hướng dẫn của chuyên gia y tế.
  • Theo dõi các dấu hiệu tác dụng phụ có thể xuất hiện khi sử dụng cây đậu rựa. Các tác dụng phụ có thể bao gồm buồn nôn, đau đầu, hoặc các vấn đề về tiêu hóa. Nếu bạn gặp phải bất kỳ tác dụng phụ nào, hãy ngưng sử dụng và thảo luận với bác sĩ.
  • Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú cần thảo luận với bác sĩ trước khi sử dụng cây đậu rựa, vì an toàn của việc sử dụng trong thời kỳ này chưa được xác định rõ.
  • Đảm bảo sử dụng sản phẩm từ nhà sản xuất đáng tin cậy và có uy tín để đảm bảo chất lượng và an toàn của sản phẩm.

Trước khi bắt đầu sử dụng cây đậu rựa hoặc bất kỳ loại thảo dược nào khác, hãy thảo luận với bác sĩ hoặc chuyên gia y tế. Họ có thể cung cấp thông tin và hướng dẫn phù hợp cho tình trạng sức khỏe cụ thể của bạn. Mặc dù cây đậu rựa có tác dụng chữa bệnh hiệu quả, tuy nhiên đòi hỏi người bệnh cần phải kiên trì trong quá trình dài, và tùy từng cơ địa mà hiệu quả cũng sẽ khác nhau.

>> Xem thêm: Cây tai chuột - Dược liệu độc đáo với công dụng bất ngờ

Cập nhật lúc: 2024/06/01

Thông tin trên website duocthaiminh.vn chỉ mang tính chất tra cứu, tham khảo. Quý khách vui lòng không tự ý áp dụng mà không có chỉ định của bác sĩ. Dược phẩm Thái Minh sẽ không chịu trách nhiệm cho những trường hợp tự ý sử dụng thông tin này.