Dược Thái Minh

Tư vấn ngay: 1800 1032 (Miễn cước)

0

Giỏ hàng

Giỏ hàng của bạn đang trống

Công dụng của dây chặc chìu trong đời sống sức khỏe

Thẩm định bởi:

Dược sĩ Nguyễn Mạnh Chiến

Chuyên khoa: Dược lâm sàng

Dây chặc chìu còn được gọi là tích diệp đằng, dây chiều, là một loài dây leo thân gỗ, mọc phổ biến ở các vùng núi rừng và đồng bằng. Loài cây này không chỉ biết đến với sức sống mãnh liệt, leo bám dai dẳng mà còn bởi những giá trị y học quý giá.

Cùng Dược Thái Minh tìm hiểu chi tiết về công dụng và các bài thuốc phổ biến trong bài viết này nhé.

Tìm hiểu tác dụng về dây chặc chìu

Tìm hiểu tác dụng về dây chặc chìu

Tìm hiểu về dây chặc chìu

Dây chiều có tên khoa học là Tetracera scandens(L.) Merr., thuộc họ Sổ - Dilleniaceae. Cây có nguồn gốc từ các nước Đông Nam Á như Việt Nam, Malaysia, Indonesia, Ấn Độ và Nam Trung Quốc. Và thường được tìm thấy trong các bụi cây ở khu vực nhiệt đới và bìa rừng. 

Đặc điểm hình thái

Dây chặc chìu là loài cây dây leo trườn, thân nhỏ, dài từ 3 - 5m hoặc có thể cao hơn khi trưởng thành. Thân cây màu nâu với cành mềm dài và phủ một lớp lông nhám. Lá mọc so le, hình bầu dục, mép lá có răng cưa và phiến lá có xu hướng hẹp về phía cuống. Hoa trắng mọc thành chùy ở ngọn hay nách. Đài hình trứng, thắt lại ở đáy và được bao bọc bởi áo hạt bị tước nhiều nơi.

Hình ảnh dây chặc chìu

Hình ảnh dây chặc chìu

Bộ phận dùng, thu hái và chế biến

Bộ phận được sử dụng là phần rễ và dây của cây. Rễ thu hái quanh năm, sau đó người ta sẽ đem đi rửa sạch rồi thái nhỏ và phơi khô. Ngoài ra còn có thể dùng tươi hoặc tẩm rượu sao vàng. Bên cạnh đó, lá khô của dây chiều còn được nghiên cứu để làm giấy nhám cho sản phẩm gỗ nhờ vào tay nghề của nghệ nhân địa phương. Thân non còn dùng làm dây thừng do có tính linh hoạt dẻo dai.

Dây chặc chìu có tác dụng gì theo Đông Y

Theo Y học cổ truyền, dược liệu có vị chua, chát tính bình nên có tác dụng thu liễm chỉ tả và tiêu thũng chỉ thống. Ngoài ra, cây có tác dụng chữa tê thấp, ứ huyết, gan lách sưng to và đau bụng với liều dùng từ 10 - 30g dây khô hoặc 8 - 16g rễ sắc nước uống. Tại Philippines, cây được dùng để kiểm soát chứng ho ra máu ở bệnh lao và làm dịu cơn đau họng do lượng tanin cao. 

Còn người Malaysia thì dùng nước sắc từ thân cây để khắc phục tình trạng suy nhược kèm cúm và sốt, dùng được cho cả phụ nữ sau sinh như một loại thuốc bổ. Indonesia sẽ dùng cành non nghiền thành bột mịn rồi đắp lên vết thương để trị rắn cắn. 

Ở Việt Nam, thân và lá của dây chiều được dùng để điều trị viêm gan, thấp khớp, sưng tấy và đau lưng. Họ sẽ nghiền lá thành bột rồi pha với nước để điều trị tiêu chảy hoặc đun sôi với nước nhằm trị mụn nhọt. Rễ cây dùng để giảm tình trạng tiêu chảy và chữa bỏng. Nhựa cây dùng như một chất chống ho, trong khi đó dịch truyền của thân cây được dùng như loại thuốc súc miệng nhằm trị nấm miệng. 

Ở Trung Quốc, dây chặc chìu còn được dùng để chữa viêm ruột, di tinh, kiết lỵ…Cách sắc uống tương tự như trên, nếu dùng ngoài thì cần rửa qua vết thương. 

Dây chặc chìu giúp giảm triệu chứng phù gan hiệu quả

Dây chặc chìu giúp giảm triệu chứng phù gan hiệu quả

Dây chặc chìu có tác dụng gì theo Y học hiện đại

Ngày nay, với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, các nghiên cứu về thành phần hóa học và tác dụng dược lý của cây chặc chìu đã được tiến hành ngày càng nhiều hơn. Kết quả nghiên cứu cho thấy, cây chặc chìu chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học cao, có khả năng hỗ trợ điều trị hiệu quả các bệnh như: thấp khớp, viêm nhiễm, hạ huyết áp, viêm gan, rối loạn tiết niệu, sinh con, bệnh gout và tiểu đường.

Một số isoflavonoid được phân lập từ lá của T.scandens và cho thấy rõ khả năng ức chế sự phát triển của xanthine oxidase phụ thuộc nồng độ trong ống nghiệm. Đồng thời, các dẫn xuất genistein từ dược liệu cũng đã được chứng minh là có tác dụng hấp thu glucose đáng kể ở các ống cơ L6 cơ bản và kích thích insulin trong ống nghiệm. Từ đó cho thấy tiềm năng lớn trong việc kiểm soát đường huyết ở dược liệu này. 

Một số bài thuốc kinh nghiệm từ dây chặc chìu

  • Bài thuốc điều trị phụ nữ bị u xơ, tích huyết, báng máu hay sưng cứng gan, lách

Dùng 20g chặc chìu, 12g xạ can, 12g ngải máu và 12g hồi. Đem tất cả dược liệu sắc lấy nước uống.

  • Bài thuốc trị chứng đau nhức gân xương, phong thấp và sưng đau khớp gối

Chuẩn bị dây chặc chìu, cổ xước, huyết giác, kim cang, tổ rồng, dây xương đau, tầm xuân, dây chìa vôi đã ngâm nước vo gạo 1 đêm sao vàng lên, mỗi loại 15 - 20g. Đem tất cả dược liệu đi sắc lấy nước uống. Ngoài ra có thể phối hợp dây chặc chìu cùng thổ phục linh, dây gắm, dây đau xương, ngũ gia bì và cà gai leo.

  • Bài thuốc chữa chứng nữ bạch đới và nam di tinh

Lấy mỗi vị 20g dược liệu dây chạc chìu, bạc san, rễ bươm bướm và cẩu tích. Đem tất cả vị thuốc trên đi sắc uống trong ngày.

  • Bài thuốc điều trị cổ trướng

Dùng 40g dây chặc chìu, 20g rễ cây xấu hổ, 20g rễ ngấy hương, 20g hy thiêm, 20g sả và 10g râu ngô. Đem tất cả dược liệu sắc uống trong ngày, lộ trình tầm 7 - 10 ngày. Tuy nhiên khi uống người bệnh có thể cảm thấy nôn nao và hơi mệt nhưng chỉ cần nằm nghỉ một lát là hết.

Những lưu ý khi sử dụng bài thuốc từ dây chặc chìu

Dây chiều tuy mang lại nhiều tác dụng đối với sức khỏe, nhưng nếu sử dụng không đúng cách sẽ ảnh hưởng không tốt lên cơ thể, do đó người dùng cần lưu ý:

  • Các bài thuốc chỉ dựa trên kinh nghiệm dân gian, chưa có bằng chứng khoa học nên người bệnh cần thận trọng khi sử dụng
  • Phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú không nên sử dụng
  • Dược liệu chỉ có tác dụng hỗ trợ điều trị nên không thể thay thế thuốc chữa bệnh
  • Người bệnh cần tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng

Hy vọng thông qua bài viết này, người bệnh sẽ hiểu hơn về tác dụng của dây chặc chìu cũng như những lưu ý khi sử dụng dược liệu. Nhìn chung để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả cao khi sử dụng, bệnh nhân cần trao đổi với bác sĩ hoặc thầy thuốc để được hướng dẫn sử dụng hợp lý.

Xem thêm:

Cập nhật lúc: 2024/06/03

Thông tin trên website duocthaiminh.vn chỉ mang tính chất tra cứu, tham khảo. Quý khách vui lòng không tự ý áp dụng mà không có chỉ định của bác sĩ. Dược phẩm Thái Minh sẽ không chịu trách nhiệm cho những trường hợp tự ý sử dụng thông tin này.