Dược Thái Minh

Tư vấn ngay: 1800 1032 (Miễn cước)

0

Giỏ hàng

Giỏ hàng của bạn đang trống

Xuyên bối mẫu - Thảo dược với hàng loạt công dụng to lớn

Thẩm định bởi:

Dược sĩ Nguyễn Hải Anh

Chuyên khoa: Dược lâm sàng, dược lý, dược liệu, dược bào chế

Cây xuyên bối mẫu loại thảo dược quen thuộc được sử dụng nhiều trong y học cổ truyền đặc biệt trong bài thuốc chữa ho, long đờm…… Để hiểu hơn về cây cũng như tác dụng nó mang lại đừng bỏ qua những thông tin có trong bài chia sẻ dưới đây. 

Xuyên bối mẫu

Xuyên bối mẫu vị thuốc được sử dụng trong cả đông y và tây y 

Xuyên bối mẫu là cây gì? 

Tên gọi: Xuyên bối mẫu

Tên gọi trong dân gian: bối mẫu, ám tử bối mẫu, thoa sa bối mẫu, cam túc bối mẫu, khổ hoa, càn mẫu, không thái, điềm bối mẫu, thương thảo, không thái….. 

Tên khoa học: Fritillaria cirrhosa D. Don

Đặc điểm

Xuyên bối mẫu thảo dược xuất hiện nhiều ở Trung Quốc. Cái tên của cây bắt nguồn từ đặc điểm của chúng, phần rễ - thân bệnh vào nhau tạo thành hình xoắn ốc rồi bám chặt vào rễ. Và đây cũng là bộ phận chính được sử dụng nhiều trong các bài thuốc. 

Là cây sống lâu năm với chiều cao trung bình từ 30 - 60cm. Phần đầu lá cây cuộn tròn, hoa vàng nhạt hình chuông chúc xuống đất dài từ 3 - 5cm. Mặt trong bông hoa có những đường vân sọc nhỏ màu tím, bên ngoài vàng nhạt có hình sọc. 

Chúng thích nghi tốt hơn trong điều kiện thời tiết ít nắng, nắng không gắt. Ở Tứ Xuyên có nhiều cao nguyên, núi đá và đồng bằng xen kẽ rất thích hợp cho loại cây này phát triển, còn ở Việt Nam khí hậu nhiệt đới vì thế khó để có thể trồng và phát triển thảo dược này.  Do đó, hiện nay toàn bộ nguyên liệu đông y có liên quan đến vị thuốc này đều được nhập khẩu hoàn toàn từ nước ngoài. 

Bộ phận sử dụng 

Thời gian thu hoạch bối mẫu vào mùa hè hoặc mùa thu hàng năm. Thân củ sau khi thu hoạch sẽ được làm sạch, bỏ rễ con và phần vỏ thô bên ngoài rồi phơi hoặc sấy khô tùy vào mục đích sử dụng. 

Thành phần hóa học 

Theo nghiên cứu trong thành phần của xuyên bối mẫu có chứa các hoạt chất alkaloid (peimin, peimidin, peiminin, peimitidin, peimidin, fritimin) cùng với đó là hợp chất peiminoside và nguyên tố Zn, Mn, Cu……Đây đều là thành phần tự nhiên hỗ trợ giảm ho, long đờm, hạ huyết áp. Chính vì thế, thuốc ho được bào chế từ xuyên bối mẫu luôn là sản phẩm được nhiều người lựa chọn bởi độ hiệu quả nó mang đến. 

tác dụng của xuyên bối mẫu

Hình ảnh hoa xuyên bối mẫu 

Thu hoạch 

  • Với loại sử dụng trực tiếp không cần sắc: xuyên bối mẫu thu hoạch về được làm sạch, bỏ vỏ, sấy khô sau đó tán thành bột mịn. Tiếp theo trộn bột với nước gừng rồi đem sao khô trên chảo là có thể sử dụng. 
  • Đối với bối mẫu khô: thân bối mẫu bỏ lõi bên trong, đem sao vàng với gạo nếp. Khi gạo chuyển sang vàng nhạt thì lọc bỏ gạo lấy phần xuyên bối mẫu thu được đem bảo quản và sử dụng dần.  Hoặc khi bỏ lõi dược liệu bạn có thể đem vỏ bên ngoài đi sao với nước gừng. 

Xuyên bối mẫu có tác dụng gì? 

Tác dụng của xuyên bối mẫu là gì? Trong đông y chữa ho, ho đờm, thanh nhiệt là công dụng hàng đầu của thảo dược này bởi thành phần có chứa alkaloid. Đây cũng là lý do chúng được sử dụng trong nhiều bài thuốc đông y và tây y nhằm mục đích trị ho dai dẳng kéo dài. 

Bên cạnh đó, nó còn đem đến hiệu quả cho những người chảy máu cam thường xuyên, nôn ra máu và tốt cho phụ nữ đang cho con bú giúp lợi sữa…. Với hoạt chất Peimin và Peiminin mang đến khả năng xoa dịu cổ họng, tăng cường chức năng phế quản, làm đường hô hấp thông thoáng từ đó giảm nhanh cơn ho khó chịu, nâng cao sức khỏe hệ hô hấp. 

Bài thuốc kinh nghiệm từ vị thuốc xuyên bối mẫu 

Bài thuốc chữa viêm phế quản 

Bệnh do hỏa âm dư vượng cùng với đó là các triệu chứng như ho, ho ra nhiều đờm, ho ra máu, khô phổi thì bạn có thể áp dụng các bài thuốc với bối mẫu dưới đây: 

Bài thuốc 1: 

  • Chuẩn bị bối mẫu + tri mẫu mỗi vị 12g 
  • 3 lát gừng 
  • Sắc uống nước thuốc trên mỗi ngày sẽ giúp bổ phế, long đờm, hạ sốt. 

Bài thuốc 2: 

  • Bối mẫu, tử uyển, mạch môn đông mỗi thứ 12g 
  • Hạnh nhân: 8g 
  • Sắc các vị thuốc trên uống mỗi ngày 1 thang sẽ sớm cải thiện chứng ho dai dẳng lâu ngày không khỏi kèm theo khó thở. 
  • Ngoài cách trên bạn cũng có thể tán nguyên liệu thành bột mịn rồi pha cùng nước ấm. 

cây xuyên bối mẫu

Là thảo dược chữa ho được áp dụng rộng rãi trong dân gian 

Bài thuốc 3: 

Chuẩn bị: 

  • Bối mẫu, cam thảo mỗi loại 4g
  • Thục địa, sinh địa, huyền sâm, bách hợp mỗi vị 12g
  • Mạch môn, đương quy, bạch thược: 8g 
  • 6g cát cánh 

Sắc uống mỗi ngày một thang, nếu người bệnh xuất hiện thêm tình trạng ho ra máu có thể kết hợp với bạch cập, a giao mỗi vị thuốc 8g. 

Bài thuốc chữa ho có đờm ở phụ nữ mang thai 

Bài thuốc này người bệnh chỉ cần chuẩn bị thân củ xuyên bối mẫu, lọc bỏ lõi sau đó sao vàng và tán thành bột mịn. Trộn đều bột với nước đường phèn và vo thành từng viên vừa uống. Mỗi ngày ngậm từ 5 - 10 viên sẽ thấy hiệu quả rõ rệt. 

Bài thuốc chữa ho ở trẻ nhỏ 

  • Nguyên liệu gồm có: xuyên bối mẫu 6g + 3g hạnh nhân 
  • Giã nát vị thuốc trên sau đó đun sôi với nước lọc trong vòng 40 phút. Bỏ bã lấy nước, chia đều thành 2 lần uống mỗi ngày. 

Bài thuốc chữa viêm loét dạ dày, tá tràng 

Để đẩy lùi triệu chứng khó chịu do viêm loét dạ dày tá tràng gây nên bạn có thể áp dụng ngay bài thuốc từ xuyên bối mẫu tại nhà đơn giản theo cách sau: 

Nguyên liệu: 

  • Bối mẫu, đan bì, trạch tả, chi tử, hoàng liên, thanh bì mỗi thứ 8g 
  • Bạch thược: 12g 
  • Trần bì: 6g 
  • Ngô thù du: 4g

Sắc thuốc uống mỗi ngày 1 thang. 

Bài thuốc chữa viêm tuyến vú kèm theo sưng tấy 

Nguyên liệu: 

  • Bối mẫu, liên kiều, thiên hoa phấn, lộc giác, đương quy mỗi loại 10g 
  • 6g thanh bì 
  • 15g bồ công anh 

Sắc thuốc uống mỗi ngày 2 - 3 lần, ngoài việc uống bạn cũng có thể dã bồ công anh và đắp trực tiếp vào vị trí bị sưng. 

vị thuốc xuyên bối mẫu

Xuyên bối mẫu mang đến nhiều lợi ích khác nhau cho sức khỏe 

Bài thuốc giúp tăng sữa cho con bú 

Nguyên liệu cần dùng gồm bối mẫu, bột mẫu lệ, tri mẫu tán thành bột nhỏ. Mỗi ngày sử dụng 4g bột cùng với nước hầm giò heo hàng ngày. Duy trì mỗi ngày 2 lần để kiểm chứng độ hiệu quả. 

Bài thuốc chữa tưa lưỡi ở trẻ em 

Chuẩn bị: 

  • 2g xuyên bối mẫu bỏ lõi
  • 2g mật ong cùng ít nước lọc 

Cách làm đơn giản bạn chỉ cần lấy nguyên liệu trên trộn đều với nhau rồi bôi lên lưỡi hàng ngày. Lưu ý: thuốc này có thể cho bé nuốt. 

Bài thuốc chữa mụn nhọt 

Chuẩn bị: 

  • 8g bối mẫu 
  • 20g kim ngân hoa 
  • 16g bồ công anh 
  • Hoàng cầm, gai bồ kết, liên kiều mỗi vị 12g 
  • 6g trần bì 
  • 4g cam thảo 

Sắc uống mỗi ngày 1 thang sau thời gian ngắn sẽ thấy tình trạng mụn dưới da sớm được cải thiện 

Bài thuốc hỗ trợ bệnh động kinh 

Chuẩn bị: 

  • Bối mẫu, trần bì, hổ phách, chu sa mỗi vị thuốc 6g 
  • 16g đẳng sâm 
  • Thiên ma, toàn yết, phục linh, phục thần, viễn chí, cương tàm, mạch môn, đởm nam tinh mỗi loại 12g. 
  • 8g thạch xương 

Các nguyên liệu trên tán thành bột nhỏ sau đó trộn với nước sắc từ cam thảo, trúc lịch, gừng rồi viên thành từng viên vừa uống. Mỗi ngày uống 2 lần mỗi lần uống tối đa 20g. 

Lưu ý khi sử dụng xuyên bối mẫu 

  • Không nên kết hợp dược liệu này với ô đầu bởi chúng có thể phản ứng với nhau gây hại cho cơ thể. 
  • Tuyệt đối không dùng bối mẫu với bệnh nhân mắc chứng hư hàn, đờm lạnh 

Qua đó bạn có thể thấy xuyên bối mẫu là vị thuốc quý không chỉ mang lại hiệu quả trong việc chữa ho mà còn giúp tiêu đờm, thanh nhiệt. Tuy nhiên trong quá trình sử dụng người bệnh cần tuân thủ theo đúng phác đồ điều trị từ bác sĩ hạn chế biến chứng xấu không tốt cho sức khỏe. Bên cạnh đó, vị thuốc này hiện chỉ chỉ được trồng ở Trung Quốc vì thế khi chọn mua bạn nên chú ý tới nguồn gốc xuất xứ để tránh mua phải hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. a

Xem thêm:

Cập nhật lúc: 2024/03/04