Đến nội dung chính
Dược Liệu Việtdo dược sĩ biên soạn
Tìm kiếm

Thông tin tham khảo do dược sĩ biên soạn, không thay thế tư vấn y tế. Trang không bán sản phẩm.

Bệnh thường gặp và dược liệu hỗ trợ: biết giới hạn của thảo dược

Bạn đang bị đầy hơi, mất ngủ, hay đau nhức xương khớp và muốn tìm cách cải thiện tại nhà? Ở chuyên mục này, ban biên tập Dược Liệu Việt Nam tổng hợp 8 vấn đề sức khỏe phổ biến nhất. Đây là những bệnh thường gặp mà các dược sĩ hay nhận được câu hỏi nhất. Chúng mình sẽ giúp bạn nhận biết các triệu chứng cơ bản. Bạn sẽ hiểu rõ loại dược liệu nào có thể hỗ trợ và cách sử dụng chúng. Quan trọng hơn, bạn sẽ nắm được giới hạn của thảo dược. Từ đó, bạn nhận diện được những dấu hiệu cảnh báo đỏ bắt buộc phải đến bệnh viện thăm khám chuyên khoa. Việc này giúp tránh tự ý điều trị sai cách ở nhà.

Bệnh thường gặp và dược liệu hỗ trợ

1. Đầy hơi khó tiêu và tiêu chảy

Đầy hơi, khó tiêu hay tiêu chảy là những bệnh thường gặp ở đường tiêu hóa. Dấu hiệu là bụng chướng và ậm ạch. Người bệnh hay bị ăn không tiêu hoặc đi ngoài phân lỏng. Việc ăn uống thiếu khoa học là nguyên nhân khá phổ biến. Ngộ độc thực phẩm nhẹ cũng gây ra chứng này. Ăn quá nhiều dầu mỡ hay đồ ngọt làm dạ dày quá tải. Bạn nên chia nhỏ bữa ăn để cơ thể làm việc nhẹ nhàng hơn.

Về dược liệu hỗ trợ, bạn có thể dùng trà gừng. Bạc hà hoặc tía tô cũng giúp giảm chướng bụng rất tốt. Nếu đi ngoài ra nhiều nước, việc quan trọng nhất là bù nước. Bạn nên tìm hiểu kỹ bị tiêu chảy nên uống gì. Điều này giúp tránh mất nước nghiêm trọng cho cơ thể. Tuyệt đối không tự dùng thuốc cầm tiêu chảy khi chưa rõ nguyên nhân. Dấu hiệu đỏ cần đi viện ngay là sốt cao, phân có máu. Việc không đi tiểu được trong nhiều giờ cũng rất nguy hiểm.

2. Táo bón và bệnh trĩ

Táo bón lâu ngày rất dễ dẫn đến bệnh trĩ. Bạn sẽ thấy đi tiêu khó khăn và phân cứng. Đôi khi có máu đỏ tươi dính trên giấy vệ sinh. Cảm giác đau rát vùng hậu môn khiến người bệnh rất mệt mỏi. Cuộc sống hàng ngày bị ảnh hưởng lớn.

Nhiều người hay dùng rau diếp cá hay đu đủ chín. Chúng giúp nhuận tràng tự nhiên và làm mềm phân. Với bệnh trĩ, dân gian thường áp dụng cách dùng lá xông trĩ. Lá trầu không hay ngải cứu giúp giảm khó chịu tạm thời. Tuy nhiên, thảo dược chỉ có tác dụng hỗ trợ. Chúng không làm teo búi trĩ hoàn toàn. Nếu búi trĩ sa ra ngoài không tự co lên, bạn cần đi khám. Chảy máu nhiều thành tia cũng là dấu hiệu nguy cấp. Bạn nên khám ngoại tiêu hóa ngay để được xử trí kịp thời.

3. Sốt và đau nhức xương khớp

Sốt hay đau nhức xương khớp làm suy giảm chất lượng sống. Các cơn đau âm ỉ ở lưng hay khớp gối rất khó chịu. Cổ vai gáy thường bị đau khi thay đổi thời tiết. Việc vận động sai tư thế cũng là nguyên nhân.

Người bệnh hay tìm đến ngải cứu và lá lốt. Chúng được dùng để chườm nóng nhằm giảm đau tại chỗ. Khi bị sốt hay đau cấp tính, nhiều người tự dùng thuốc giảm đau. Tuy nhiên, bạn cần biết rõ tác dụng phụ của paracetamol. Việc uống quá liều gây độc cho gan một cách âm thầm. Không bao giờ tự ý dùng kết hợp nhiều loại thuốc. Hãy luôn hỏi dược sĩ trước khi dùng bất cứ thuốc gì. Dấu hiệu đỏ là sốt cao không hạ. Khớp sưng nóng đỏ dữ dội hoặc đau lan xuống chân tê bì cũng cần đi viện.

4. Mất ngủ và căng thẳng mạn tính

Mất ngủ kéo dài khiến cơ thể suy nhược nhanh chóng. Sự tập trung cũng bị giảm sút trầm trọng. Người bệnh thường khó vào giấc và hay tỉnh giấc giữa đêm. Khi thức dậy, cơ thể luôn cảm thấy vô cùng mệt mỏi. Áp lực công việc là nguyên nhân lớn nhất. Môi trường ngủ ồn ào và nhiều ánh sáng cũng là tác nhân xấu. Việc sử dụng điện thoại trước khi ngủ gây ức chế hệ thần kinh.

Một số thảo dược như tâm sen hay lạc tiên khá phổ biến. Bình vôi cũng được dùng làm trà uống buổi tối để dễ ngủ hơn. Nhưng bạn không nên lạm dụng chúng kéo dài. Mất ngủ đi kèm với sụt cân nhanh là một cảnh báo lớn. Tim đập loạn nhịp hoặc có suy nghĩ tiêu cực cũng rất nguy hiểm. Đó không còn là bệnh thường gặp đơn thuần nữa. Bạn hãy đi khám tại chuyên khoa thần kinh. Chuyên khoa tâm lý cũng giúp tìm ra nguyên nhân gốc rễ.

5. Ho kéo dài và viêm đường hô hấp

Ho là một phản xạ tự nhiên rất tốt của cơ thể. Nó giúp tống đờm và vi khuẩn ra bên ngoài đường thở. Nhưng ho kéo dài trên hai tuần thì lại đáng lo ngại. Ho khan hay ho có đờm đặc đều báo hiệu viêm nhiễm. Đường hô hấp lúc này đang bị tổn thương mạn tính. Khói bụi ô nhiễm khiến bệnh hô hấp ngày càng gia tăng. Trẻ em và người cao tuổi là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất.

Dân gian hay dùng lá húng chanh hoặc quất hấp đường phèn. Mật ong gừng cũng làm dịu cổ họng hiệu quả. Dược liệu chỉ giúp giảm ho nhẹ do thay đổi thời tiết. Bạn tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh để uống tại nhà. Phải luôn có đơn chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Dấu hiệu đỏ cần chụp chiếu ngay là ho ra máu. Khó thở, tức ngực hoặc sốt cao kèm lạnh run là phải đi cấp cứu.

6. Rối loạn kinh nguyệt ở nữ giới

Rối loạn kinh nguyệt có nhiều biểu hiện khác nhau. Vòng kinh có thể quá dài hoặc quá ngắn thất thường. Hiện tượng rong kinh hay mất kinh cũng rất phổ biến hiện nay. Tình trạng này ảnh hưởng lớn đến sức khỏe sinh sản. Tâm lý của phụ nữ cũng bị xáo trộn nghiêm trọng.

Nhiều chị em hay thắc mắc uống ích mẫu bao lâu thì có kinh trở lại. Ích mẫu và ngải cứu giúp điều hòa khí huyết khá tốt. Nhưng chúng không thể giải quyết mọi nguyên nhân gây bệnh. Mang thai hay buồng trứng đa nang gây trễ kinh không thể dùng thảo dược. Rối loạn tuyến giáp cũng cần can thiệp bằng y khoa hiện đại. Tuyệt đối không tự uống cao ích mẫu nếu nghi ngờ có thai. Hãy đi khám sản phụ khoa nếu mất kinh quá ba tháng. Việc ra máu âm đạo bất thường cũng cần kiểm tra ngay lập tức.

7. Men gan cao và vấn đề về gan

Men gan cao thường diễn biến âm thầm bên trong cơ thể. Bệnh ít có triệu chứng rõ ràng ở những giai đoạn đầu. Khi bệnh nặng, bạn có thể thấy vàng da và mệt mỏi. Cảm giác chán ăn hoặc đau tức vùng hạ sườn phải sẽ xuất hiện. Uống nhiều rượu bia là nguyên nhân chính gây hỏng gan. Việc thức khuya kéo dài cũng làm gan suy yếu nhanh chóng.

Các thảo dược như cà gai leo hay diệp hạ châu được dùng nhiều. Actiso cũng giúp mát gan và giải độc cơ thể phần nào. Tuy nhiên, chúng không thể tiêu diệt virus viêm gan B hay C. Bạn tuyệt đối không được bỏ thuốc kháng virus mà bác sĩ kê. Không chuyển sang uống hoàn toàn thảo dược một cách mù quáng. Dấu hiệu đỏ là bụng chướng to dần lên. Da mắt vàng sậm hoặc chảy máu chân răng liên tục là rất nguy kịch.

8. Bảng tra cứu: Triệu chứng và thời điểm đi khám chuyên khoa

Ban biên tập đã tổng hợp bảng hướng dẫn dưới đây. Bảng này giúp bạn dễ dàng đối chiếu các triệu chứng. Thảo dược luôn có giới hạn nhất định trong điều trị. Bạn đừng bao giờ cố chịu đựng khi cơ thể lên tiếng cảnh báo.

Triệu chứng thường gặp Dấu hiệu cảnh báo đỏ (Phải đi khám ngay) Chuyên khoa khuyên khám
Đau bụng, đầy hơi, tiêu chảy Sốt cao, phân có lẫn máu, nôn mửa liên tục, mất nước Tiêu hóa / Truyền nhiễm
Táo bón, đau rát hậu môn Búi trĩ không tự co, chảy máu thành tia, sụt cân nhanh Ngoại tiêu hóa
Đau nhức xương khớp, sốt nhẹ Khớp sưng đỏ rực, biến dạng khớp, sốt cao không hạ Cơ xương khớp / Cấp cứu
Ho khan, ho có đờm Ho ra máu, tức ngực dữ dội, khó thở, nhịp thở nhanh Hô hấp
Trễ kinh, kinh không đều Mất kinh trên 3 tháng, đau bụng dưới dữ dội, nghi có thai Sản phụ khoa
Mệt mỏi, chán ăn (nghi men gan) Vàng da, vàng mắt, chướng bụng to, chảy máu khó cầm Gan mật

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc bảo vệ sức khỏe bắt đầu từ sự hiểu biết đúng đắn. Hãy luôn tuân thủ lời khuyên của các chuyên gia y tế.

Xem thêm:

Bài viết trong chuyên mục

Câu hỏi thường gặp

Tôi có thể dùng chung thảo dược với thuốc tây được không?

Bạn không nên tự ý kết hợp chúng với nhau. Nhiều loại thảo dược có thể gây tương tác với thuốc tây. Việc này làm giảm tác dụng thuốc hoặc tăng độc tính. Hãy luôn hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng chung.

Dược liệu có gây ra tác dụng phụ cho cơ thể không?

Thảo dược vẫn có thể gây tác dụng phụ nếu dùng sai cách. Dùng sai liều lượng hoặc sai cơ địa đều gây nguy hiểm. Cơ thể có thể bị dị ứng hoặc tổn thương gan thận. Bạn cần tuân thủ đúng liều lượng khuyến cáo.

Bị đau dạ dày thì có nên uống nước chè dây không?

Chè dây được chứng minh là có hỗ trợ giảm viêm dạ dày. Tuy nhiên, bạn chỉ nên uống lúc bụng không quá đói. Nếu đang dùng thuốc điều trị vi khuẩn HP, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi uống chè dây.

Trẻ em có dùng được các loại cây thuốc nam không?

Trẻ em có cơ thể chưa phát triển hoàn thiện. Gan và thận của trẻ rất nhạy cảm với các hoạt chất. Đa số thảo dược chưa có thử nghiệm lâm sàng đủ lớn trên trẻ em. Bạn không tự ý sắc thuốc nam cho trẻ uống.

Mua thảo dược ở đâu để đảm bảo chất lượng an toàn?

Bạn nên mua tại các nhà thuốc hoặc cơ sở đông y uy tín. Tránh mua hàng trôi nổi không rõ nguồn gốc trên mạng. Thảo dược mốc hoặc tẩm lưu huỳnh sẽ gây hại rất lớn. Việc kiểm tra nhãn mác và xuất xứ là rất cần thiết.

Nguồn tham khảo

  1. MedlinePlus Herbs and Supplements
  2. WHO về y học cổ truyền và bổ sung
  3. thảo dược trị liệu (Wikipedia)

Khám phá chuyên mục khác