Dược Thái Minh

Tư vấn ngay: 1800 1032 (Miễn cước)

0

Giỏ hàng

Giỏ hàng của bạn đang trống

Cây mộc qua là cây gì? Đặc điểm, hình ảnh, chữa bệnh gì?

Thẩm định bởi:

Dược sĩ Nguyễn Hải Anh

Chuyên khoa: Dược lâm sàng, dược lý, dược liệu, dược bào chế

Mộc qua thảo dược quen thuộc trong nhiều bài thuốc dân gian với công dụng chính giúp cải thiện chứng rối loạn tiêu hóa, hỗ trợ điều trị dị ứng, viêm loét dạ dày, đường trong máu cao…. Vậy thực hư công dụng này ra sao? Nó đã được kiểm chứng về độ hiệu quả hay không? Hãy cùng tìm hiểu rõ hơn trong bài viết dưới đây nhé!

I. Tìm hiểu thông tin tổng quan về cây mộc qua 

1.1 Cây mộc qua là gì? 

 - Tên khoa học: Chaenomeles lagenaria. 

 - Tên gọi trong dân gian: thu mộc qua, tra tử, toan mộc qua.

Mộc qua là loại cây được trồng nhiều ở Địa Trung Hải và một số quốc gia tại Châu Á. Là loại cây mọc theo bụi với chiều cao trung bình từ 2 - 3m, thân cây phân cành, lá đơn, mép lá có răng cưa nhỏ. Bên cạnh đó, để nhận biết loại cây này bạn có thể dựa vào một vài đặc điểm khác như:

  • Là cây có gai dài trung bình từ 5 - 20mm, trên mặt trên của cành cây có bì khổng lồ. 
  • Cuống lá dài từ 3 - 15mm, phiến lá hình mác rộng 1,5 - 4cm. Mặt trên lá có màu xanh, mặt dưới có màu tím nhạt. 
  • Hoa mọc thành chùm, cánh hoa có màu đỏ, hồng hoặc trắng. 
  • Quả hình cầu, bên trong có nhân cứng, hơi xốp có mùi thơm đặc trưng. Tuy nhiên loại quả này không thể ăn trực tiếp mà nó cần được sơ chế, nấu chín hoặc làm thành mứt. 

1.2 Bộ phận sử dụng

Quả là bộ phận được sử dụng nhiều nhất ở loại thảo dược này. Người ta sẽ thu hoạch và phơi khô quả, sau đó bài chế thành các bài thuốc khác nhau tùy thuộc vào mục đích sử dụng.

quả mộc quaQuả mộc qua là bộ phận được dùng phổ biến nhất

1.3 Thành phần hóa học

Trong quả mộc qua có chứa nhiều thành phần hóa học tốt cho sức khỏe điển hình như glucose, sorbitol, fructose, sucrose, các loại acid như acid quinic, acid glutamic, acid citric, acid malic, acid phosphoric.

II. Cây mộc qua có tác dụng gì? 

2.1 Theo y học hiện đại 

 - Cải thiện chức năng hệ miễn dịch 

Không chỉ cải thiện chức năng hệ miễn dịch mà nó còn cung cấp cho cơ thể lượng vitamin C tự nhiên từ đó giúp tăng cường sức khỏe hệ miễn dịch. Ngoài ra trong loại quả này có chứa lượng chất xơ dồi dào tốt cho sự phát triển của vi khuẩn có lợi trong đường ruột, Qua đó mang lại hiệu quả vượt trội trong việc giảm viêm, chống nhiễm trùng hệ tiêu hóa. 

 - Hỗ trợ điều trị dị ứng 

Thành phần hoạt chất có trong mộc qua có thể hỗ trợ cải thiện dị ứng thông qua việc ức chế hoạt động của tác tế bào miễn dịch gây dị ứng trong cơ thể. 

 - Giảm bớt triệu chứng trào ngược axit 

Mộc qua - lựa chọn hàng đầu dành cho bệnh nhân bị trào ngược axit. Với công dụng tương tự như thuốc điều trị trào ngược axit, quá trình điều trị bằng loại quả này có thể mang đến hiệu quả chỉ sau 7 tuần. 

Ngoài ra, khi loại dược liệu này được cô đặc kết hợp với thuốc truyền thống sẽ giúp đẩy nhanh quá trình chữa bệnh đồng thời sớm đẩy lùi một vài tình trạng khó chịu như ợ hơi, nôn mửa, chán ăn, đau bụng….

 - Tốt cho hệ tiêu hóa

Trái mộc qua nguyên liệu quen thuộc trong nhiều bài thuốc dân gian, bao gồm cả bài thuốc chữa vấn đề liên quan tới hệ tiêu hóa. Đặc biệt chiết suất từ loại thảo dược này còn giúp bảo vệ sức khỏe đường ruột, hạn chế tình trạng viêm loét đại tràng hoặc viêm đường ruột.

mộc qua có tác dụng gìLà thảo dược tốt cho sức khỏe đặc biệt là hệ tiêu hóa 

Chứng minh này đã được thử nghiệm thành công trên những con chuột mắc viêm loét đại tràng. Những con chuột được sử dụng sản phẩm từ mộc qua đã giảm nhanh triệu chứng bệnh so với những con còn lại.

 - Chất chống oxy hóa 

Chất chống oxy hóa là hoạt chất có tác dụng bảo vệ cơ thể, ức chế quá trình gây tổn thương tế bào bởi các gốc tự do gây nên. Trong đó hàm lượng chất oxy hóa trong quả mộc qua gồm có kaempferol và quercetin mang đến hiệu quả trong việc chống sưng, giảm viêm và ngăn ngừa nguy cơ hình thành bệnh mãn tính. 

 - Giàu chất dinh dưỡng 

Quả mộc qua có tác dụng gì? Có thể bạn chưa biết ngoài chất xơ, vitamin và khoáng chất thiết yếu cho cơ thể, giá trị dinh dưỡng có trong loại quả này còn chứa:

  • Chất đạm: 0,3 gram
  • Chất béo: 0 gram
  • Vitamin C: 15% giá trị hàng ngày (DV)
  • Carb: 14 gram
  • Thiamine (vitamin B1): 1,5% DV
  • Đồng: 13% DV
  • Vitamin B6: 2% DV
  • Sắt: 3,6% DV
  • Magiê: 2% DV
  • Kali: 4% DV
  • Calo: 52
  • Chất xơ: 1,75 gram

Đó cũng chính là lý do khiến nó trở thành lựa chọn dinh dưỡng hàng đầu của nhiều gia đình. Ngoài ra, chúng còn cung cấp lượng vừa đủ vitamin C, lượng nhỏ sắt, magie, kali, vitamin B và không chứa calo gây béo. 

 - Hỗ trợ giảm nghén ở bà bầu 

Buồn nôn và nôn ói là biểu hiện phổ biến thường gặp nhất ở phụ nữ trong giai đoạn mang thai. Toàn bộ triệu chứng này có thể kiểm soát bằng cách sử dụng quả mộc qua. Bên cạnh đó theo nghiên cứu 15ml siro chiết suất từ quả mộc qua có tác dụng hơn hẳn so với 20mg vitamin B6 - sản phẩm chuyên được dùng với mục đích giảm nghén ở thai phụ. 

 - Chống xơ vữa động mạch 

Hoạt chất polysaccharide và este có trong mộc qua giúp kháng viêm, giảm đau, cân bằng hệ miễn dịch và giảm hiện tượng khó tiêu, ợ nóng, ợ chua….

mộc qua là quả gìNgăn ngừa ung thư, giảm nguy cơ xơ vữa động mạch là công dụng nổi bật của dược liệu này

Ngoài ra, sử dụng loại quả này thường xuyên còn đem đến nhiều lợi ích tuyệt vời khác cho sức khỏe như ngăn ngừa đái tháo đường, chống virus, tiêu chảy, giảm đau, kháng viêm, chống ung thư. 

2.2 Theo y học cổ truyền

Theo đông y mộc qua là vị thuốc quý với bộ công dụng cơ bản có thể kể tới như giảm ho, điều hòa chức năng sinh lý trong cơ thể, chữa phù nề, chữa ho, giảm đau nhức xương khớp. Chính vì thế nó thường được sử dụng trong việc cải thiện bệnh về phù thũng, tê thấp, gân mạch co quắp, tiêu chảy, kiết lỵ, đau mỏi khớp gối…. bằng cách điều chế dưới dạng nước, dạng viên, dạng bột hoặc ngâm rượu. 

Bên cạnh đó, theo đông y để thảo dược này phát huy hết công dụng chúng thường được kết hợp với các vị thuốc khác, cụ thể:

  • Kết hợp với hoàng bá + tỳ giải nhằm điều trị tê thấp và vọp bẻ. 
  • Chữa phù nề chân hoặc bệnh khó đi lại bằng cách kết hợp với ngũ gia bì. 
  • Chữa tiêu chảy, nôn ói thông qua việc kết hợp với hoắc hương, ngô thù du.
  • Kết hợp với đường quy, uy tiên linh để điều trị chân tay tê liệt, đau nhức khớp. 
  • Kết hợp với trần bị + bán hạ để điều trị tức ngực và ho có đờm. 
  • Kết hợp sa tiền tử, anh túc xác chữa ho, kiết lỵ có kèm máu. 

III. Một vài bài thuốc từ cây mộc qua 

 - Bài thuốc chữa hoắc loạn chuyển gân

  • Chuẩn bị: 30g mộc qua 
  • Cách thực hiện: sắc nguyên liệu vừa chuẩn bị với 1 lít hoặc rượu, phần thuốc thu được uống hết trong ngày. Ngoài ra, ngâm chân bằng hỗn hợp nước mộc qua cũng mang tới hiệu quả cao trong việc điều trị hoắc loạn chuyển gân. 

 - Bài thuốc chữa gáy cứng khó cử động 

  + Chuẩn bị:

  • Mộc thông 2 quả đã làm sạch hạt
  • 7,5g nhũ hương 
  • 60g mộc dược 

  + Cách thực hiện:

  • Trộn đều hỗn hợp nhũ hương và mộc dược vừa chuẩn bị, tiếp theo cho vào quả mộc qua. Hấp cách thủy sau đó nghiền thành cao.
  • Mỗi lần sử dụng lấy 9g cao sắc cùng 400ml rượu và 100ml sinh địa. Nên uống khi còn nóng để thuốc phát huy công dụng tốt nhất. 

 - Bài thuốc chữa đầy bụng, đau bụng

mộc qua chữa bệnh gìNgăn ngừa ung thư, giảm nguy cơ xơ vữa động mạch là công dụng nổi bật của dược liệu này

  + Nguyên liệu:

  • 30g mộc qua
  • Cam cúc hoa + thanh diên + ngải nhung mỗi loại 480g 
  • Lấy mộc qua, thanh diên, cúc hoa đem nấu thành cao. Tiếp theo thêm ngải nhung vừa chuẩn bị trộn đều với phần cao vừa nấu, viên thành từng viên thuốc nhỏ vừa uống. 
  • Uống mỗi ngày 2 lần mỗi lần uống 30 viên. Duy trì thói quen dùng thuốc sau vài ngày sẽ thấy bệnh dần được cải thiện. 

 - Bài thuốc chữa đau nhức xương khớp, ho lâu ngày không khỏi, cơ thể phù nề 

Để thực hiện bài thuốc này bạn cần chuẩn bị nguyên liệu sau:

  • 120g mộc qua 
  • Xương hổ chế, xuyên khung, đương quy, tục đoạn, hoa hồng, ngọc trúc ngưu tất, bạch gia can mỗi loại 40g.
  • Phòng phong, tần giao mỗi loại 20g. 
  • Tang chi 15g 
  • 15 lít rượu trắng
  • 1, 3kg đường phèn.

Cách thực hiện:

  • Hòa tan đường phèn với nước lọc.
  • Các vị thuốc trên đem trộn đều rồi tán nhỏ thành bột mịn, thêm vào đó 15 lít rượu vừa chuẩn bị đậy kín nắp. 
  • Mỗi ngày khuấy rượu 1 lần, sau 30 ngày rượu có thể sử dụng. Khi này người bệnh cần lọc rượu và bỏ bã, cuối cùng thêm nước đường phèn vào rượu thuốc. Khuấy đều hỗn hợp uống mỗi ngày 2 lần mỗi lần uống trung bình 30 - 40ml. 

- Bài thuốc chữa nôn ói, tiêu chảy 

  + Nguyên liệu: 

  • 20g mộc qua 
  • Gừng khô, hồi hương: 10g 

Cách làm đơn giản bạn chỉ cần lấy vị thuốc trên sắc cùng nước lọc, uống hàng ngày cho tới khi cảm thấy bệnh được cải thiện. 

Có thể thấy mộc qua là thảo dược mang tới nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên cũng giống với vị thuốc khác nó có thể mang đến tác dụng phụ nếu bạn quá lạm dụng hoặc sử dụng không đúng cách. Chính vì thế hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng để đảm bảo sức khỏe cũng như độ hiệu quả trong quá trình chữa trị.

||Tham khảo bài viết khác:

Cập nhật lúc: 2024/02/15