Dược Thái Minh

Tư vấn ngay: 1800 1032 (Miễn cước)

0

Giỏ hàng

Giỏ hàng của bạn đang trống

Cây quế chi là cây gì? Đặc điểm, hình ảnh và chữa bệnh gì?

Thẩm định bởi:

Dược sĩ Nguyễn Hải Anh

Chuyên khoa: Dược lâm sàng, dược lý, dược liệu, dược bào chế

Quế chi là gì? Tác dụng của quế chi đối với sức khỏe ra sao? Đây là thắc mắc chung của nhiều người khi đang có nhu cầu sử dụng loại dược liệu này. Để tìm câu trả lời cho những câu hỏi này, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu đặc điểm, công dụng và những lưu ý cần biết khi sử dụng quế chi ngay trong bài viết dưới đây.

I. Quế chi là cây gì?

Có thể bạn chưa biết, quế chi chính là những cành cây con của cây quế. Một loại cây thân thuộc đối với chúng ta, thường được dùng làm gia vị trong nấu ăn. 

Quế chi hay còn được gọi là cây quế, quế đơn, quế thanh, mạy quẻ, ngọc thụ… và có khoa học là Cinnamomum cassia Presl thuốc họ Long lão – Lauraceae.

Hình ảnh cây quế chi

Quế chi được trồng phổ biến ở nhiều vùng và tỉnh thành của nước ta, đặc biệt là các vùng đồi núi như: Thái Nguyên, Quảng Ninh, Cao Bằng, Yên Bái, Lào Cai, Thanh Hoá, Quảng Bình, Ninh Bình, Nghệ An… Trong đó, khu vực tập trung số lượng lớn chính là Yên Bái, Quảng Ninh, Quảng Nam, Quảng Ngãi.

1.1 Đặc điểm của quế chi

Quế chi là loại thảo dược không còn xa lạ, song không phải ai cũng biết cách phân biệt với những loại cây khác. Để nhận biết chúng, bạn có thể dựa vào một số đặc điểm như:

  • Thân: Quế là cây thân gỗ, mọc thẳng đứng và có chiều cao trung bình từ 7 - 10m. Thân thường có vỏ nhẵn, màu nâu nhạt.
  • Lá: Lá cây có hình bầu dục, thuôn dài về hai đầu. Chúng thường khá cứng, giòn và mọc so le nhau. Mỗi phiến lá gồm 3 gân hình cung, màu xanh lục. Mặt trên lá nhẵn bóng còn mặt dưới xanh nhạt và phủ lông ngắn, mịn.
  • Hoa: Hoa quế chi mọc thành từng cụm ở nách lá hoặc ngọn của cành. Hoa có màu vàng nhạt hoặc trắng. Mỗi bông có 4 cánh, nhụy màu vàng đậm.
  • Quả: Quả hạch, hình trứng và khi chín có bề mặt nhẵn, màu nâu tím.

1.2 Thành phần hoá học

Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, trong quế chi có chứa nhiều thành phần hoá học như:

Các thành phần hoá học có trong quế chi dược liệu

  • Tinh dầu 1 - 3%
  • Diterpenoid
  • Flavonoid
  • Tannin
  • Phenylglycosid
  • Aldehyd cinnamic
  • Bazylacetat
  • Banzaldehyd
  • Cinnamyl acetate
  • …. 

cùng nhiều hợp chất khác nữa.

1.3 Thu hái và bào chế

Đúng như tên gọi quế chi, bộ phận được sử dụng làm dược liệu là những cành non bao gồm cả phần vỏ. Loài cây này có thể thu hoạch quanh năm nên không làm ảnh hưởng đến chất lượng.

Quế chi thường được thu hoạch vào mùa xuân, vì theo kinh nghiệm dân gian, đây là thời điểm dược liệu có dược tính tốt nhất. Sau khi thu hoạch, người dân sẽ phơi khô trong bóng râm thoáng mát, nơi có nhiều gió và tránh ánh nắng mặt trời chiếu vào trực tiếp. Khi dược liệu khô hoàn toàn có thể bào chế thành vị thuốc quế chi để chữa bệnh bằng 2 cách phổ biến gồm:

  • Cắt lát: Cắt các cành quế chi khô thành từng lát mỏng có độ dày từ 2 - 4mm.
  • Tán thành bột: Đem quế chi khô nghiền nát thành bột mịn.

II. Các đối tượng không nên dùng dược liệu quế chi

  • Trẻ em và phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú.
  • Người bị âm hư dương thịnh.
  • Người bị suy gan hoặc bệnh nhân có vấn đề về gan.
  • Người bị các bệnh nóng sốt.

III. Công dụng của quế chi đối với sức khỏe

Quế chi có tác dụng gì? Quế chi là vị thuốc quý, được sử dụng nhiều trong y học cổ truyền. Song, chiết xuất từ quế chi còn là thành phần không thể thiếu trong nhiều loại thuốc tây, cụ thể như sau:

3.1 Theo y học cổ truyền

Quế chi thuộc nhóm tính ấm, có vị ngọt, đắng và có mùi thơm. Loài cây này quy vào ba kinh là Tâm, Phế và Bằng Quang giúp điều trị nhiều chứng bệnh như:

  • Trị cảm mạo, phong hàn.
  • Trị tay chân lạnh, hành khí, tán hàn.
  • Thông kinh, ôn huyết hay chữa tả lỵ.
  • Trị bế kinh, tiêu hoá kém.
  • Đau nhức xương khớp.
  • Đau rát cổ họng, họng có đờm.

3.2 Theo y học hiện đại

Theo các nghiên cứu của y học hiện đại, quế chi chứa nhiều hợp chất quý có tác dụng:

  • Tăng cường lưu thông máu lên não, thúc đẩy quá trình trao đổi và hấp thu dưỡng chất.
  • Kích thích hệ tiêu hoá giúp người dùng ăn uống ngon miệng.
  • Bảo vệ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh như virus, nấm, vi khuẩn.
  • Cải thiện tình trạng xơ vữa động mạch, tai biến mạch máu não và ngăn ngừa các cơn đột quỵ.

IV. Một vài bài thuốc điều trị bệnh từ dược liệu quế chi

4.1 Bài thuốc trị ho hen có đờm

Bài thuốc chữa ho hen có đờm từ cây thuốc quế chi

 - Nguyên liệu:

  • Quế chi, cam thảo, bạch truật mỗi vị 8g.
  • Phục linh 12g.

 - Cách thực hiện:

  • Lấy các nguyên liệu trên sắc với 300ml nước.
  • Đun đến khi thuốc cạn còn 150ml thì tắt bếp.
  • Bỏ bã, lọc lấy nước và chia thành nhiều phần uống trong ngày.

4.2 Bài thuốc chữa bệnh cảm mạo phong hàn

 - Nguyên liệu:

  • Sinh khương, quế chi, thược dược mỗi vị 12g.
  • Cam thảo 4g.
  • 3 quả đại táo.

 - Cách thực hiện:

  • Cho tất cả nguyên liệu trên vào ấm với 300ml nước.
  • Đun đến khi thuốc cạn còn 150ml thì tắt bếp.
  • Lọc lấy nước, bỏ bã và chia thành 3 phần uống trong ngày.

4.3 Bài thuốc điều trị tình trạng tiểu khó

 - Nguyên liệu:

  • Quế chi 4g.
  • Trư linh, trạch tả, phục linh, bạch truật mỗi vị 12g.

 - Cách thực hiện:

  • Dùng tất cả thảo dược nghiền thành bột mịn.
  • Trộn đều rồi chia thành 3 phần, khi dùng hoà tan thuốc với nước ấm và uống.

4.4 Bài thuốc chữa chứng đi tiểu không kìm được

 - Nguyên liệu:

  • Bổ cốt chỉ 20g.
  • Quế chi 20g.
  • Thỏ ti tử 20g.
  • Phục linh 15g.
  • Đảng sâm 15g.
  • Ích trí nhân 10g.
  • Phụ tử 15g.
  • Cửu tử 15g.
  • Bạch truật 15g.
  • Ba kích 20g.
  • Sa nhân 8g.
  • Thục địa 20g.

 - Cách thực hiện:

  • Lấy tất cả nguyên liệu cho hết vào ấm.
  • Đổ thêm 1 thăng nước và sắc lấy 300ml.
  • Lọc lấy nước thuốc và chia thành 3 lần uống, dùng trong ngày.

4.5 Bài thuốc trị sưng đau khớp

Bài thuốc trị sưng khớp, đau khớp

 - Nguyên liệu:

  • Quế chi, phụ tử, sinh khương mỗi loại 12g.
  • Cam thảo 8g.
  • 3 quả đại táo.

 - Cách thực hiện:

  • Cho nguyên liệu vào ấm và sắc cùng 300ml nước.
  • Đun sôi đến khi còn ⅓ nước thì tắt bếp.
  • Dùng nước thuốc thu được uống trong ngày.

4.6 Bài thuốc chữa đau mỏi người khi thay đổi thời tiết

 - Nguyên liệu:

  • Thiên niên kiện 10g.
  • Quế chi 10g.
  • Thổ phục linh 20g.
  • Ngải diệp 16g.
  • Trinh nữ 16g.
  • Kinh giới 16g.
  • Cẩu tích 12g.
  • Ngũ gia bì 12g.

 - Cách thực hiện:

  • Cho tất cả dược liệu trên vào ấm, đổ thêm 1 thăng nước.
  • Đun đến khi sôi và nước cạn còn 400ml.
  • Chia thuốc thành 3 phần và dùng trong ngày.

4.7 Bài thuốc chữa đau dây thần kinh tọa thể phong thấp

 - Nguyên liệu:

  • Quế chi 10g.
  • Chích cam thảo 12g.
  • Ngải diệp 20g.
  • Bạch thược 12g.
  • Cẩu tích 12g.
  • Nam tục đoạn 20g.
  • Rễ bưởi bung 16g.
  • Thục địa 12g.
  • Thiên niên kiên 10g.
  • Phòng phong 10g.
  • Đương quy 12g.
  • Trinh nữ 20g.
  • Xuyên khung 10g.
  • Kinh giới 16g.
  • Rễ cúc tần 16g.
  • Rễ lá lốt 10g.

 - Cách thực hiện:

  • Cho các vị thuốc trên vào ấm cùng với nước.
  • Sắc thuốc thành 3 đợt rồi chia đều 3 lần uống trong ngày.

4.8 Bài thuốc trị bệnh sởi

 - Nguyên liệu:

  • Quế chi, thược dược, cam thảo mỗi loại lấy 4g.
  • Gừng, ma hoàng, đại táo mỗi loại 5g.
  • Cát cánh 8g.

 - Cách thực hiện:

  • Cho các vị thuốc trên vào ấm đun cùng với nước.
  • Sắc thuốc trong khoảng 30 phút thì tắt bếp.
  • Lọc lấy nước, bỏ bã và chia thành 3 phần uống trong ngày.

4.9 Bài thuốc chữa rối loạn kinh nguyệt

 - Nguyên liệu:

  • Bạch thược, thục địa, ngải diệp, quế chi, ngưu tất mỗi vị 10g.
  • Nước gừng, tiểu hồi mỗi loại 6g.
  • Xuyên khung 8g.
  • Ba kích 12g.
  • Đương quy, câu kỷ tử mỗi vị 15g.
  • Hoàng kỳ 30g.

 - Cách thực hiện:

  • Lấy tất cả nguyên liệu trên sắc cùng 600ml nước.
  • Đun đến khi nước còn khoảng ½ thì tắt bếp.
  • Chắt lấy nước cốt và chia thành 3 lần uống.

4.10 Bài thuốc chữa ứ huyết, thai lưu ở phụ nữ

 - Nguyên liệu: Quế chi, thảo dược, phục linh, đào nhân, đơn bì mỗi loại 8g.

 - Cách thực hiện:

  • Cho hết các dược liệu trên vào ấm và sắc lấy nước uống trong ngày.
  • Ngoài cách này, bạn có thể tán nhuyễn nguyên liệu thành bột mịn trộn với nước để tạo thành hỗn hợp sệt uống.

4.11 Bài thuốc chữa u xơ tử cung

 - Nguyên liệu:

  • Quế chi, miết giáp, mẫu lệ, xích thược, đào nhân, hải tảo mỗi vị 16g.
  • Hoa hồng 10g.
  • Nhũ hương, sơn lăng, nga truật mỗi vị 8g.

 - Cách thực hiện:

  • Dùng tất cả nguyên liệu tán thành bột mịn.
  • Trộn chung bột với mật ong vào vo thành viên vừa uống.
  • Mỗi lần dùng 12g thuốc và uống cùng nước ấm.
  • Ngày uống 2 - 3 lần để đạt được hiệu quả cao nhất.

4.12 Bài thuốc chữa đa nang buồng trứng

 - Nguyên liệu:

  • Quế chi 4g.
  • Phụ tử 8g.
  • Thục địa 16g.
  • Ngô thù du 8g.
  • Quy thân 12g.
  • Xuyên khung 12g.
  • Bạch thược 12g.
  • Trần bì 8g.
  • Diên hồ sách 8g.
  • Can khương 6g.
  • Phục linh 12g.
  • Mẫu đơn bì 10g.
  • Ngải diệp 12g.

 - Cách thực hiện:

  • Cho các vị thuốc trên vào ấm, đổ thêm 750ml nước.
  • Đun tới khi nước cạn còn 250ml.
  • Tiếp tục dùng dược liệu với liều lượng như trên và sắc thêm lần nữa cũng lấy 250ml.
  • Trộn 2 lần nước với nhau và chia thành 3 lần uống.
  • Mỗi ngày dùng 1 thang và uống liên tục trong 2 tuần.

4.13 Bài thuốc chữa dị ứng mẩn ngứa

Hết mẩn ngứa - dị ứng nhờ vị thuốc quý quế chi

 - Nguyên liệu:

  • Can khương 9g.
  • Quế chi 6g.
  • 10 quả hồng táo.

 - Cách thực hiện:

  • Đem tất cả dược liệu trên sắc với 300ml nước.
  • Đun đến khi nước cạn còn ½ thì chắt ra và chia thành 3 lần uống trong ngày.

4.14 Bài thuốc trị tán hàn tà, đậu trẩn

 - Nguyên liệu:

  • Cam thảo, quế chi, cát căn, phòng phong, đạm đậu xạ, thăng ma, xích thược mỗi vị 4g.
  • Gừng 3 lát.

 - Cách thực hiện:

  • Cho hết các dược liệu trên vào ấm.
  • Đổ thêm 300ml nước vào và đun sôi.
  • Khi thuốc cạn còn 150ml nước thì tắt bếp.
  • Chia thuốc thành nhiều lần uống và dùng trong ngày.

4.15 Bài thuốc chữa viêm mào tinh hoàn

 - Nguyên liệu:

  • Ngô thù du, dương quy, bạch thược, quế chi mỗi vị 4g.
  • Cam thảo 2g.
  • Sinh khương, mộc thông, tế tân mỗi vị 3g.
  • Đại táo, hồng hoa, chỉ xác mỗi vị 6g.
  • Đào nhân 8g.
  • Ngưu tất 10g.
  • Sài hồ 12g.

 - Cách thực hiện:

  • Cho các dược liệu trên vào ấm và đổ cùng 500ml nước.
  • Đun tới khi thuốc sôi và cạn còn 250ml nước.
  • Chia thuốc thành 3 phần và uống trong ngày.
  • Sử dụng thuốc sau ăn khoảng 1 giờ đồng hồ.

V. Những lưu ý quan trọng trong điều trị bệnh bằng quế chi

Mặc dù quế chi là dược liệu tốt được dùng điều trị nhiều bệnh lý khác nhau. Tuy nhiên, để quá trình sử dụng không xảy ra những tác dụng ngoài ý muốn, gây ảnh hưởng đến sức khỏe thì người dùng cần lưu ý một số điều sau đây:

  • Trước khi sử dụng quế chi, bạn cần tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia.
  • Không nên lạm dụng thuốc, điều này có thể gây ra ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ.
  • Không tự ý thêm bớt liều lượng thuốc hoặc kết hợp chung với các dược liệu khác.
  • Trong quá trình điều trị, nếu thấy cơ thể xảy ra những tác dụng phụ cần ngưng thuốc và liên hệ với cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
  • Để tránh mua phải hàng kém chất lượng, tốt nhất bạn nên tìm đến các nhà thuốc, cơ sở cung cấp dược liệu uy tín.

Trên đây là những thông tin chi tiết về dược liệu quế chi mà chúng tôi đã tổng hợp lại. Tuy nhiên, các bài thuốc trên chỉ mang tính chất tham khảo. Vì vậy, bạn không nên tự ý áp dụng điều trị nếu chưa tham khảo ý kiến và được sự đồng ý từ bác sĩ.

||Tham khảo bài viết khác:

Cập nhật lúc: 2024/02/15